ੴ

ਸਿੱਖਬਾਣੀ · SikhBani

ਨਉ ਸਰ ਸੁਭਰ ਦਸਵੈ ਪੂਰੇ ॥

nau sar subhar dasavai poore
Guru Nanak Dev Ji ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · Raag Raamkalee · Ang 943, 944 · 12 lines
Translations

ਨਉ ਸਰ ਸੁਭਰ; ਦਸਵੈ ਪੂਰੇ ॥

nau sar subhar; dasavai poore | Ang 943

Sant Singh KhalsaBy practicing control over the nine gates, one attains perfect control over the Tenth Gate.
Manmohan SinghBy perfectly controlling the nine doors, one is accomplished by arriving at the tenth gate.
Manmohan Singh (Punjabi)ਨਵਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਕੇ (ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ) ਇਨਸਾਨ ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਅੰਦਰ ਪੁੱਜ ਕੇ ਸੰਪੂਰਨ ਥੀ ਵੰਝਦਾ ਹੈ।
Fareedkot Teekaਨਉ ਦਵਾਰੋਂ ਕੋ ਰੋਕ ਕੇ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਮੇਂ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੋਂ ਕੋ ਪੂਰੇ ਹੈਂ॥
Prof. Sahib Singh(ਨਾਮ ਦੀ ਬਰਕਤਿ ਨਾਲ) ਜਦੋਂ ਨੌ ਗੋਲਕਾਂ ਨਕਾ-ਨਕ ਭਰੀਜ ਕੇ (ਭਾਵ, ਬਾਹਰ ਵਲ ਦੇ ਵਹਿਣ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ, ਮਾਇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਲ ਦੀ ਦੌੜ ਮਿਟਾ ਕੇ) ਦਸਵੇਂ ਸਰ ਵਿਚ (ਭਾਵ, ਪ੍ਰਭੂ-ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ) ਜਾ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ,

ਪਦ ਅਰਥ ਜਹ = ਜਿਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ। ਨਉ ਸਰ = ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨੌ ਗੋਲਕਾਂ। ਸੁਭਰ = ਨਕਾ-ਨਕ ਭਰੇ ਹੋਏ। ਨਉ ਸਰ ਸੁਭਰ = ਨਕਾ-ਨਕ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਨੌ ਗੋਲਕਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੋਲਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਸਵੈ = ਦਸਵੇਂ (ਸਰ) ਵਿਚ।

SikhNet (Spanish)Practicando el control sobre las nueve puertas, uno obtiene perfecto control sobre la Décima.

ਤਹ ਅਨਹਤ ਸੁੰਨ; ਵਜਾਵਹਿ ਤੂਰੇ ॥

teh anahat sun; vajaaveh toore | Ang 943

Sant Singh KhalsaThere, the unstruck sound current of the absolute Lord vibrates and resounds.
Manmohan SinghThere in the tenth gate resounds the music of the Imperishable Lord.
Manmohan Singh (Punjabi)ਉਥੇ ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਅੰਦਰ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
Fareedkot Teekaਤਿਸ ਕੋ ਅਨਹਦ ਸੁੰਨ ਕੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਵਤੇ ਹੈਂ। ਅਰ ਨੌ ਦੁਆਰੇ ਵਿਸ਼ਿਓਂ ਕੀ ਓਰ ਸੇ ਜਿਸ ਨੇ ਰੋਕੇ ਹੈਂ ਅਰ ਦਸਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪੂਰੇ ਮੇਂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਾ ਸਾਸੋਂ ਕੇ ਪੂਰੇ ਹੈਂ ਅਰਥਾਤ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਤਿਸ ਕੋ ਅਨਹਤ ਸੁੰਨ (ਤੂਰੇ) ਸੀਘਰ (ਵਜਾਵਹਿ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵਤਾ ਹੈ ੧॥
Prof. Sahib Singhਤਦੋਂ (ਗੁਰਮੁਖ) ਇੱਕ-ਰਸ ਅਫੁਰ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ (ਭਾਵ, ਅਫੁਰ ਅਵਸਥਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਤਨੀ ਬਲ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਫੁਰਨਾ ਉਥੇ ਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ)।

ਪਦ ਅਰਥ ਤਹ = ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ। ਅਨਹਤ ਸੁੰਨ ਤੂਰੇ = ਇੱਕ-ਰਸ ਅਫੁਰ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਵਾਜੇ। ਤੂਰੇ = ਵਾਜੇ।

SikhNet (Spanish)Ahí, la corriente de agua no alborotada del Señor vibra y resuena.

ਸਾਚੈ ਰਾਚੇ; ਦੇਖਿ ਹਜੂਰੇ ॥

saachai raache; dekh hajoore | Ang 943

Sant Singh KhalsaBehold the True Lord ever-present, and merge with Him.
Manmohan SinghHe then sees the True Lord near and merges in Him.
Manmohan Singh (Punjabi)ਤਦ ਉਹ ਸੱਚੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Fareedkot Teekaਜੋ (ਹਜੂਰੇ) ਪਾਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ਕੋ ਦੇਖ ਕਰ ਸਾਚੇ ਮੇਂ ਰਚੇ ਹੈਂ॥
Prof. Sahib Singh(ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਅੱਪੜੇ ਹੋਏ ਗੁਰਮੁਖ) ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਦ ਅਰਥ ਹਜੂਰੇ = ਹਾਜ਼ਰ-ਨਾਜ਼ਰ, ਅੰਗ-ਸੰਗ।

SikhNet (Spanish)Mirad, el verdadero Dios siempre presente, y únete a El,

ਘਟਿ ਘਟਿ ਸਾਚੁ; ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰੇ ॥

ghatt ghatt saach; rahiaa bharapoore | Ang 943

Sant Singh KhalsaThe True Lord is pervading and permeating each and every heart.
Manmohan SinghThe True one is fully filling all hearts.
Manmohan Singh (Punjabi)ਸਤਿਪੁਰਖ ਸਾਰਿਆਂ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Fareedkot Teekaਤਿਨੋਂ ਨੇ ਘਟ ਘਟ ਮੇਂ ਸਚਾ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਰਹਾ ਜਾਨਾ ਹੈ॥
Prof. Sahib Singhਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੇਕ ਘਟ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
SikhNet (Spanish)El verdadero Señor prevalece y se impregna en cada uno de los corazones.

ਗੁਪਤੀ ਬਾਣੀ; ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥

gupatee baanee; paragatt hoe | Ang 944

Sant Singh KhalsaThe hidden Bani of the Word is revealed.
Manmohan SinghThe one, unto whom the Unmanifest Gurbani becomes manifest,
Manmohan Singh (Punjabi)ਜਿਸ ਮਨੁਸ਼ ਤੇ ਗ਼ੈਬੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
Fareedkot Teeka(ਗੁਪਤੀ) ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਜੋ ਚੇਤਨ ਸਤਾ ਹੈ, ਸੋ ਗੁਰ ਬਾਣੀ ਕਰ ਜਿਸ ਕੋ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਤੀ ਹੈ॥
Prof. Sahib Singh(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ) ਲੁਕਵੀਂ (ਰੱਬੀ ਜੀਵਨ ਦੀ) ਰੌ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਭਾਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਤੇ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ),

ਪਦ ਅਰਥ ਗੁਪਤੀ ਬਾਣੀ = ਲੁਕਵੀਂ ਰੌ।

SikhNet (Spanish)El Bani oculto de la Palabra es revelado,

ਨਾਨਕ; ਪਰਖਿ ਲਏ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥੫੩॥

naanak; parakh le sach soe |53| Ang 944

Sant Singh KhalsaO Nanak, the True Lord is revealed and known. ||53||
Manmohan Singhcomes to know the True Lord, O Nanak.
Manmohan Singh (Punjabi)ਉਹ ਸੱਚੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਨਕ!
Fareedkot Teekaਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਤੇ ਹੈਂ: ਸੋ ਪੁਰਸ (ਸਚੁ) ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੋ (ਪਰਖਿ) ਜਾਨ ਲੇਤਾ ਹੈ॥੫੩॥☬ਸਿਧਾਂਤ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ:
Prof. Sahib Singhਹੇ ਨਾਨਕ! ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ (ਦੇ ਨਾਮ-ਰੂਪ ਸਉਦੇ) ਦੀ ਕਦਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ॥੫੩॥

ਪਦ ਅਰਥ ਸੋਇ = ਉਹ ਮਨੁੱਖ ॥੫੩॥

* ਨੋਟ: ਦੂਜੀ ਤੁਕ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ 'ਤਹ' ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਨਾਲ ਲਫ਼ਜ਼ 'ਜਹ' ਵਰਤਣਾ ਹੈ।

SikhNet (Spanish)oh, dice Nanak, el Señor Verdadero es revelado y conocido.(53)

ਸਹਜ ਭਾਇ ਮਿਲੀਐ; ਸੁਖੁ ਹੋਵੈ ॥

sehaj bhaae mileeai; sukh hovai | Ang 944

Sant Singh KhalsaMeeting with the Lord through intuition and love, peace is found.
Manmohan SinghMeeting with the Lord all-too-spontaneously, peace is procured.
Manmohan Singh (Punjabi)ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਹੀ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੁਆਰਾ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Fareedkot Teekaਜੋ (ਸਹਜ ਭਾਇ) ਸਾਂਤਿ ਸੁਭਾਇ ਮੇਂ ਮਿਲੀਐ ਤੌ ਸੁਖ ਹੋਤਾ ਹੈ॥
Prof. Sahib Singhਜੇ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ (ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ) ਮਿਲੀਏ ਤਾਂ (ਪੂਰਨ) ਸੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਦ ਅਰਥ ਸਹਜ ਭਾਇ = ਸੁਤੇ ਹੀ, ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ, ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ ਅੱਪੜ ਕੇ।

SikhNet (Spanish)Conociendo al Señor con intuición y amor, la Paz es encontrada,

ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਗੈ; ਨੀਦ. ਨ ਸੋਵੈ ॥

guramukh jaagai; need. na sovai | Ang 944

Sant Singh KhalsaThe Gurmukh remains awake and aware; he does not fall sleep.
Manmohan SinghThe God-conscious being remains wakeful and slumbers not in sleep.
Manmohan Singh (Punjabi)ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦਰ ਅੰਦਰ ਘੁਰਾੜੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ।
Fareedkot Teekaਜੋ ਗੁਰਮੁਖ ਜਾਗੇ ਹੈਂ, ਸੋ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਨੀਂਦ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਸੋਵਤੇ ਹੈਂ॥
Prof. Sahib Singhਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਮਾਇਆ ਦੀ) ਨੀਂਦਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਉਂਦਾ।
SikhNet (Spanish)el Gurmukj permanece despierto, alerta y sin caer en el sueño.

ਸੁੰਨ ਸਬਦੁ; ਅਪਰੰਪਰਿ ਧਾਰੈ ॥

sun sabad; aparanpar dhaarai | Ang 944

Sant Singh KhalsaHe enshrines the unlimited, absolute Shabad deep within.
Manmohan SinghThe lllimitable Lord-Master, he enshrines within his mind.
Manmohan Singh (Punjabi)ਹਦ ਬੰਨਾ-ਰਹਿਤ ਸੁਆਮੀ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ!
Fareedkot Teeka(ਸੁੰਨ) ਅਫੁਰ ਜੋ (ਅਪਰੰਪਰਿ) ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਹੈ ਤਿਸ ਕੋ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਕਰ ਕੇ ਜੋ ਧਾਰਤੇ ਹੈਂ॥
Prof. Sahib Singhਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ-ਸਾਲਾਹ ਦੀ ਬਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਪਦ ਅਰਥ ਸੁੰਨ ਸਬਦੁ = ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ-ਸਾਲਾਹ ਦੀ ਬਾਣੀ। ਅਪਰੰਪਰਿ = ਅਪਰੰਪਰ ਵਿਚ, ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ।

SikhNet (Spanish)Él enaltece el Ilimitado y Absoluto Shabd en lo profundo de su ser.

ਕਹਤੇ ਮੁਕਤੁ; ਸਬਦਿ ਨਿਸਤਾਰੈ ॥

kahate mukat; sabad nisataarai | Ang 944

Sant Singh KhalsaChanting the Shabad, he is liberated, and saves others as well.
Manmohan SinghUttering the Name he is emancipated and by his instruction, he saves others.
Manmohan Singh (Punjabi)ਨਾਮ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਕਲਿਆਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Fareedkot Teekaਸੋ ਆਪ ਤੋ ਮੁਕਤਿ ਹੈਂ ਅਰ ਜਿਨ ਕੋ ਉਪਦੇਸ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤਿਨ ਕੋ ਭੀ ਤਾਰ ਲੇਤੇ ਹੈਂ॥
Prof. Sahib Singh(ਇਸ ਬਾਣੀ ਨੂੰ) ਉਚਾਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਗੁਰਮੁਖ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ (ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ) ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਦ ਅਰਥ ਸਬਦਿ = ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਾਹੀਂ।

SikhNet (Spanish)Cantado el Shabd, es liberado y salva a otros también.

ਗੁਰ ਕੀ ਦੀਖਿਆ; ਸੇ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ॥

gur kee deekhiaa; se sach raate | Ang 944

Sant Singh KhalsaThose who practice the Guru's Teachings are attuned to the Truth.
Manmohan SinghThey, who act on the Guru's instruction, are imbued with the True Name.
Manmohan Singh (Punjabi)ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Fareedkot Teekaਜੋ ਤਿਨ ਗੁਰੋਂ ਕੀ ਦੀਖਿਆ ਕਰ ਸਚ ਮੇਂ ਰਾਤੇ ਹੈਂ॥
Prof. Sahib Singhਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪਦ ਅਰਥ ਦੀਖਿਆ = ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

SikhNet (Spanish)Quienes practican las Enseñanzas del Guru, viven entonados en la Verdad.

ਨਾਨਕ. ਆਪੁ ਗਵਾਇ; ਮਿਲਣ. ਨਹੀ ਭ੍ਰਾਤੇ ॥੫੪॥

naanak. aap gavaae; milan. nahee bhraate |54| Ang 944

Sant Singh KhalsaO Nanak, those who eradicate their self-conceit meet with the Lord; they do not remain separated by doubt. ||54||
Manmohan SinghNanak, they who eradicate their self-conceit, meet the Lord and remain not separate.
Manmohan Singh (Punjabi)ਨਾਨਕ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਹੰਗਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
Fareedkot Teekaਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ: ਤਿਨੋਂ ਨੇ ਆਪਾ ਭਾਵ ਗਵਾਇਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਨਿਰਹੰਕਾਰ ਹੂਏ ਹੈਂ। ਇਸੀ ਤੇ ਤਿਨ ਕੇ ਮਿਲਨੇ ਮੇਂ ਭ੍ਰਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਭਾਵ ਵਹੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਮੇਂ ਅਭੇਦ ਹੂਏ ਹੈਂ॥੫੪॥
Prof. Sahib Singhਹੇ ਨਾਨਕ! ਆਪਾ-ਭਾਵ ਮਿਟਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ (ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਮਨ ਦੀ) ਭਟਕਣਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ॥੫੪॥

ਪਦ ਅਰਥ ਭ੍ਰਾਤੇ = ਭ੍ਰਾਂਤਿ, ਭਟਕਣਾ ॥੫੪॥

SikhNet (Spanish)Oh, dice Nanak, quienes erradican su engreimiento, encuentran al Señor y la duda no los separa más. (54)
Answers quote the Granth verbatim with Ang citations. AI commentary is not Gurbani and not a religious ruling.