ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਦਰਸੁ ਪੇਖਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ; ਸਭ ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਆਸਾ ॥੨॥੧੫॥੩੮॥
kahu naanak. daras pekh sukh paaeaa; sabh pooran hoee aasaa |2|15|38|
ਪਦ ਅਰਥ ਪੇਖਿ = ਵੇਖ ਕੇ। ਸਭ = ਸਾਰੀ ॥੨॥੧੫॥੩੮॥
ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਦਰਸੁ ਪੇਖਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ; ਸਭ ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਆਸਾ ॥੨॥੧੫॥੩੮॥
kahu naanak. daras pekh sukh paaeaa; sabh pooran hoee aasaa |2|15|38|
ਪਦ ਅਰਥ ਪੇਖਿ = ਵੇਖ ਕੇ। ਸਭ = ਸਾਰੀ ॥੨॥੧੫॥੩੮॥
ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥
saarag mahalaa 5 |
ਚਰਨਹ ਗੋਬਿੰਦ ਮਾਰਗੁ ਸੁਹਾਵਾ ॥
charanah gobind maarag suhaavaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਚਰਨਹ = ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ। ਮਾਰਗੁ = ਰਸਤਾ। ਸੁਹਾਵਾ = ਸੋਹਣਾ, ਸੁਖਦਾਈ। ਆਨ = {अन्य} ਹੋਰ ਹੋਰ।
ਆਨ ਮਾਰਗ ਜੇਤਾ ਕਿਛੁ ਧਾਈਐ; ਤੇਤੋ ਹੀ ਦੁਖੁ ਹਾਵਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
aan maarag jetaa kichh dhaaeeai; teto hee dukh haavaa |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਾਰਗ = ਰਸਤੇ। ਜੇਤਾ = ਜਿਤਨਾ ਹੀ। ਧਾਈਐ = ਦੌੜ-ਭੱਜ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਤੇਤੋ = ਉਤਨਾ ਹੀ। ਹਾਵਾ = ਹਾਹੁਕਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਨੇਤ੍ਰ ਪੁਨੀਤ ਭਏ ਦਰਸੁ ਪੇਖੇ; ਹਸਤ ਪੁਨੀਤ ਟਹਲਾਵਾ ॥
netr puneet bhe daras pekhe; hasat puneet ttahalaavaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨੇਤ੍ਰ = ਅੱਖਾਂ। ਪੁਨੀਤ = ਪਵਿੱਤਰ। ਦਰਸੁ ਪੇਖੇ = ਦਰਸਨ ਕੀਤਿਆਂ। ਪੇਖੇ = ਵੇਖਿਆਂ। ਹਸਤ = {हस्त} ਹੱਥ। ਟਹਲਾਵਾ = ਟਹਲ, ਸੇਵਾ।
ਰਿਦਾ ਪੁਨੀਤ. ਰਿਦੈ ਹਰਿ ਬਸਿਓ; ਮਸਤ ਪੁਨੀਤ ਸੰਤ ਧੂਰਾਵਾ ॥੧॥
ridaa puneet. ridai har basio; masat puneet sant dhooraavaa |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਰਿਦਾ = ਹਿਰਦਾ। ਰਿਦੈ = ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ। ਮਸਤ = ਮਸਤਕ, ਮੱਥਾ। ਧੂਰਾਵਾ = ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ॥੧॥
ਸਰਬ ਨਿਧਾਨ ਨਾਮਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕੈ; ਜਿਸੁ ਕਰਮਿ ਲਿਖਿਆ. ਤਿਨਿ ਪਾਵਾ ॥
sarab nidhaan naam har har kai; jis karam likhiaa. tin paavaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਧਾਨ = ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ। ਨਾਮਿ ਹਰਿ ਕੈ = ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ। ਜਿਸੁ ਲਿਖਿਆ = ਜਿਸ ਦੇ (ਮੱਥੇ ਉਤੇ) ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਕਰਮਿ = (ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ) ਮਿਹਰ ਨਾਲ {ਕਰਮੁ = ਮਿਹਰ, ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼}। ਤਿਨਿ = ਉਸ (ਮਨੁੱਖ) ਨੇ।
ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਉ. ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਭੇਟਿਓ; ਸੁਖਿ ਸਹਜੇ ਅਨਦ ਬਿਹਾਵਾ ॥੨॥੧੬॥੩੯॥
jan naanak kau. gur pooraa bhettio; sukh sahaje anad bihaavaa |2|16|39|
ਪਦ ਅਰਥ ਕਉ = ਨੂੰ। ਭੇਟਿਓ = ਮਿਲ ਪਿਆ। ਸੁਖਿ = ਆਨੰਦ ਵਿਚ। ਸਹਜੇ = ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ। ਜਨ ਕਉ = ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ॥੨॥੧੬॥੩੯॥
ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥
saarag mahalaa 5 |
ਧਿਆਇਓ; ਅੰਤਿ ਬਾਰ ਨਾਮੁ ਸਖਾ ॥
dhiaaeo; ant baar naam sakhaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਅੰਤਿ ਬਾਰ = ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਸਮੇ। ਸਖਾ = ਸਾਥੀ, ਮਿੱਤਰ।
ਜਹ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਭਾਈ. ਨ ਪਹੁਚੈ; ਤਹਾ ਤਹਾ ਤੂ ਰਖਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
jeh maat pitaa sut bhaaee. na pahuchai; tahaa tahaa too rakhaa |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਹ = ਜਿੱਥੇ। ਸੁਤ = ਪੁੱਤਰ। ਤੂ = ਤੈਨੂੰ। ਰਖਾ = ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਅੰਧ ਕੂਪ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ. ਤਿਨਿ ਸਿਮਰਿਓ; ਜਿਸੁ ਮਸਤਕਿ ਲੇਖੁ ਲਿਖਾ ॥
andh koop grih meh. tin simario; jis masatak lekh likhaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਅੰਧ ਕੂਪ = ਘੁੱਪ ਹਨੇਰੇ ਖੂਹ। ਗ੍ਰਿਹ = ਹਿਰਦਾ-ਘਰ। ਤਿਨਿ = ਉਸ (ਮਨੁੱਖ) ਨੇ। ਮਸਤਕਿ = ਮੱਥੇ ਉਤੇ।
ਖੂਲੑੇ ਬੰਧਨ. ਮੁਕਤਿ ਗੁਰਿ ਕੀਨੀ; ਸਭ ਤੂਹੈ ਤੁਹੀ ਦਿਖਾ ॥੧॥
khoolae bandhan. mukat gur keenee; sabh toohai tuhee dikhaa |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਬੰਧਨ = ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਫਾਹੀਆਂ। ਗੁਰਿ = ਗੁਰੂ ਨੇ। ਮੁਕਤਿ = ਖ਼ਲਾਸੀ। ਦਿਖਾ = ਦਿੱਸ ਪਿਆ ॥੧॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਪੀਆ. ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ; ਆਘਾਏ. ਰਸਨ ਚਖਾ ॥
amrit naam peea. man tripatiaa; aaghaae. rasan chakhaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ = ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਾਮ-ਜਲ। ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ = ਰੱਜ ਗਿਆ। ਆਘਾਏ = ਰੱਜ ਗਏ। ਰਸਨ = ਜੀਭ।
ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਸੁਖ ਸਹਜੁ ਮੈ ਪਾਇਆ; ਗੁਰਿ. ਲਾਹੀ ਸਗਲ ਤਿਖਾ ॥੨॥੧੭॥੪੦॥
kahu naanak. sukh sehaj mai paaeaa; gur. laahee sagal tikhaa |2|17|40|
ਪਦ ਅਰਥ ਸੁਖ ਸਹਜ = ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ। ਗੁਰਿ = ਗੁਰੂ ਨੇ। ਤਿਖਾ = ਤ੍ਰਿਹ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ॥੨॥੧੭॥੪੦॥
ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥
saarag mahalaa 5 |
ਗੁਰ ਮਿਲਿ; ਐਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਧਿਆਇਆ ॥
gur mil; aise prabhoo dhiaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ = ਗੁਰੂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ। ਐਸੇ = ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਹਰੇਕ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ)।
ਭਇਓ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਦਇਆਲੁ ਦੁਖ ਭੰਜਨੁ; ਲਗੈ ਨ. ਤਾਤੀ ਬਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
bheo kripaal deaal dukh bhanjan; lagai na. taatee baaeaa |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਾਤੀ ਬਾਇਆ = ਤੱਤੀ ਹਵਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਜੇਤੇ ਸਾਸ ਸਾਸ ਹਮ ਲੇਤੇ; ਤੇਤੇ ਹੀ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ॥
jete saas saas ham lete; tete hee gun gaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਜੇਤੇ = ਜਿਤਨੇ ਭੀ। ਸਾਸ = ਸਾਹ।
ਨਿਮਖ. ਨ ਬਿਛੁਰੈ, ਘਰੀ. ਨ ਬਿਸਰੈ; ਸਦ ਸੰਗੇ ਜਤ ਜਾਇਆ ॥੧॥
nimakh. na bichhurai, gharee. na bisarai; sad sange jat jaaeaa |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਮਖ = {निमेष} ਅੱਖ ਝਮਕਣ ਜਿਤਨਾ ਸਮਾ। ਘਰੀ = ਘੜੀ। ਸਦ = ਸਦਾ। ਜਤ = ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ। ਜਾਇਆ = ਜਾਈਦਾ ਹੈ ॥੧॥
ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਚਰਨ ਕਮਲ ਕਉ; ਬਲਿ ਬਲਿ ਗੁਰ ਦਰਸਾਇਆ ॥
hau bal bal bal bal charan kamal kau; bal bal gur darasaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਹਉ = ਮੈਂ। ਬਲਿ = ਸਦਕੇ। ਕਉ = ਨੂੰ, ਤੋਂ। ਦਰਸਾਇਆ = ਦਰਸਨ।
ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਕਾਹੂ ਪਰਵਾਹਾ; ਜਉ ਸੁਖ ਸਾਗਰੁ ਮੈ ਪਾਇਆ ॥੨॥੧੮॥੪੧॥
kahu naanak. kaahoo paravaahaa; jau sukh saagar mai paaeaa |2|18|41|
ਪਦ ਅਰਥ ਕਾਹੂ = ਕਿਸ ਦੀ? ਸੁਖ ਸਾਗਰੁ = ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਭੂ ॥੨॥੧੮॥੪੧॥
ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥
saarag mahalaa 5 |
ਮੇਰੈ ਮਨਿ; ਸਬਦੁ ਲਗੋ ਗੁਰ ਮੀਠਾ ॥
merai man; sabad lago gur meetthaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ = ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ। ਸਬਦੁ ਗੁਰ = ਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ।
ਖੁਲੑਿਓ ਕਰਮੁ. ਭਇਓ ਪਰਗਾਸਾ; ਘਟਿ ਘਟਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਡੀਠਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
khulao karam. bheo paragaasaa; ghatt ghatt har har ddeetthaa |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਰਮੁ = ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ (ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ)। ਪਰਗਾਸਾ = (ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦਾ) ਚਾਨਣ। ਘਟਿ ਘਟਿ = ਹਰੇਕ ਸਰੀਰ ਵਿਚ। ਡੀਠਾ = ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਆਜੋਨੀ ਸੰਭਉ; ਸਰਬ ਥਾਨ ਘਟ ਬੀਠਾ ॥
paarabraham aajonee sanbhau; sarab thaan ghatt beetthaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਜੋਨੀ = ਅਜੋਨੀ, ਜਿਹੜਾ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸੰਭਉ = {स्वयंभु } ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ। ਘਟ = ਸਰੀਰ। ਬੀਠਾ = ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਆਪਕ।
ਭਇਓ ਪਰਾਪਤਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮਾ; ਬਲਿ ਬਲਿ ਪ੍ਰਭ ਚਰਣੀਠਾ ॥੧॥
bheo paraapat amrit naamaa; bal bal prabh charaneetthaa |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ = ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਬਲਿ ਬਲਿ = ਕੁਰਬਾਨ, ਸਦਕੇ। ਚਰਣੀਠਾ = ਚਰਨ ॥੧॥
ਸਤਸੰਗਤਿ ਕੀ ਰੇਣੁ ਮੁਖਿ ਲਾਗੀ; ਕੀਏ ਸਗਲ ਤੀਰਥ ਮਜਨੀਠਾ ॥
satasangat kee ren mukh laagee; kee sagal teerath majaneetthaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਰੇਣੁ = ਚਰਨ-ਧੂੜ। ਮੁਖਿ = ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ। ਸਗਲ = ਸਾਰੇ। ਮਜਨੀਠਾ = ਇਸ਼ਨਾਨ।
ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਰੰਗਿ ਚਲੂਲ ਭਏ ਹੈ; ਹਰਿ ਰੰਗੁ. ਨ ਲਹੈ ਮਜੀਠਾ ॥੨॥੧੯॥੪੨॥
kahu naanak. rang chalool bhe hai; har rang. na lahai majeetthaa |2|19|42|
ਪਦ ਅਰਥ ਰੰਗਿ = ਪ੍ਰੇਮ-ਰੰਗ ਨਾਲ। ਚਲੂਲ = ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ। ਨ ਲਹੈ = ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ। ਮਜੀਠਾ = ਮਜੀਠ (ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਂਗ) ॥੨॥੧੯॥੪੨॥
ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥
saarag mahalaa 5 |
ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਓ; ਗੁਰਿ ਸਾਥੇ ॥
har har naam deeo; gur saathe |
ਪਦ ਅਰਥ ਗੁਰਿ = ਗੁਰੂ ਨੇ। ਸਾਥੇ = ਨਾਲ।
ਨਿਮਖ ਬਚਨੁ ਪ੍ਰਭ ਹੀਅਰੈ ਬਸਿਓ; ਸਗਲ ਭੂਖ ਮੇਰੀ ਲਾਥੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
nimakh bachan prabh heearai basio; sagal bhookh meree laathe |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਮਖ = ਅੱਖ ਝਮਕਣ ਜਿਤਨਾ ਸਮਾ। ਹੀਅਰੈ = ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ। ਭੂਖ = ਮਾਇਆ ਦੀ ਭੁੱਖ। ਲਾਥੇ = ਲਹਿ ਗਈ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਗੁਣ ਨਾਇਕ ਠਾਕੁਰ; ਸੁਖ ਸਮੂਹ ਸਭ ਨਾਥੇ ॥
kripaa nidhaan gun naaeik tthaakur; sukh samooh sabh naathe |
ਪਦ ਅਰਥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ = ਹੇ ਮਿਹਰ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ! ਗੁਣ ਨਾਇਕ = ਹੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਠਾਕੁਰ = ਹੇ ਮਾਲਕ! ਨਾਥੇ = ਹੇ ਨਾਥ!
ਏਕ ਆਸ ਮੋਹਿ ਤੇਰੀ ਸੁਆਮੀ; ਅਉਰ ਦੁਤੀਆ ਆਸ ਬਿਰਾਥੇ ॥੧॥
ek aas mohi teree suaamee; aaur duteea aas biraathe |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਮੋਹਿ = ਮੈਨੂੰ। ਸੁਆਮੀ = ਹੇ ਸੁਆਮੀ! ਦੁਤੀਆ = ਦੂਜੀ। ਬਿਰਾਥੇ = ਵਿਅਰਥ ॥੧॥
ਨੈਣ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੇ. ਦੇਖਿ ਦਰਸਾਵਾ; ਗੁਰਿ ਕਰ ਧਾਰੇ. ਮੇਰੈ ਮਾਥੇ ॥
nain tripataase. dekh darasaavaa; gur kar dhaare. merai maathe |
ਪਦ ਅਰਥ ਨੈਣ = ਅੱਖਾਂ। ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੇ = ਰੱਜ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦੇਖਿ = ਵੇਖ ਕੇ। ਗੁਰਿ = ਗੁਰੂ ਨੇ। ਕਰ = (ਆਪਣੇ) ਹੱਥ {ਬਹੁ-ਵਚਨ}। ਮੇਰੈ ਮਾਥੇ = ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ।