ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਏਕੈ ਭਾਰੋਸਉ; ਬੰਧਨ ਕਾਟਨਹਾਰੁ. ਗੁਰੁ ਮੇਰੋ ॥੨॥੬॥੨੫॥
kahu naanak. ekai bhaarosau; bandhan kaattanahaar. gur mero |2|6|25|
ਪਦ ਅਰਥ ਏਕੈ ਭਾਰੋਸਉ = ਇਕੋ ਦਾ ਭਰੋਸਾ। ਕਾਟਨਹਾਰੁ = ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ॥੨॥੬॥੨੫॥
ਕਹੁ ਨਾਨਕ. ਏਕੈ ਭਾਰੋਸਉ; ਬੰਧਨ ਕਾਟਨਹਾਰੁ. ਗੁਰੁ ਮੇਰੋ ॥੨॥੬॥੨੫॥
kahu naanak. ekai bhaarosau; bandhan kaattanahaar. gur mero |2|6|25|
ਪਦ ਅਰਥ ਏਕੈ ਭਾਰੋਸਉ = ਇਕੋ ਦਾ ਭਰੋਸਾ। ਕਾਟਨਹਾਰੁ = ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ॥੨॥੬॥੨੫॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
kaanarraa mahalaa 5 |
ਬਿਖੈ ਦਲੁ; ਸੰਤਨਿ ਤੁਮੑਰੈ ਗਾਹਿਓ ॥
bikhai dal; santan tumarai gaahio |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਖੈ ਦਲੁ = ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਦਲ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ। ਸੰਤਨਿ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਰੈ = ਤੇਰੇ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ। ਗਾਹਿਓ = ਗਾਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਤੁਮਰੀ ਟੇਕ ਭਰੋਸਾ ਠਾਕੁਰ; ਸਰਨਿ ਤੁਮੑਾਰੀ ਆਹਿਓ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
tumaree ttek bharosaa tthaakur; saran tumaaree aahio |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਠਾਕੁਰ = ਹੇ ਠਾਕੁਰ! ਆਹਿਓ = ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਮਹਾ ਪਰਾਛਤ; ਦਰਸਨੁ ਭੇਟਿ ਮਿਟਾਹਿਓ ॥
janam janam ke mahaa paraachhat; darasan bhett mittaahio |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਰਾਛਤ = ਪਾਪ। ਭੇਟਿ = ਭੇਟ ਕੇ, ਕਰ ਕੇ। ਮਿਟਾਹਿਓ = ਮਿਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਭਇਓ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਅਨਦ ਉਜੀਆਰਾ; ਸਹਜਿ ਸਮਾਧਿ ਸਮਾਹਿਓ ॥੧॥
bheo pragaas anad ujeeaaraa; sehaj samaadh samaahio |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਪ੍ਰਗਾਸੁ = (ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੂਝ ਦਾ) ਚਾਨਣ। ਉਜੀਆਰਾ = ਉਜਿਆਲਾ, ਰੌਸ਼ਨੀ। ਸਹਜਿ = ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ। ਸਮਾਹਿਓ = ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ॥੧॥
ਕਉਨੁ ਕਹੈ. ਤੁਮ ਤੇ ਕਛੁ ਨਾਹੀ; ਤੁਮ ਸਮਰਥ ਅਥਾਹਿਓ ॥
kaun kahai. tum te kachh naahee; tum samarath athaahio |
ਪਦ ਅਰਥ ਤੁਮ ਤੇ = ਤੈਥੋਂ। ਸਮਰਥ = ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਅਥਾਹਿਓ = ਅਥਾਹ, ਬੇਅੰਤ ਡੂੰਘਾ।
ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਰੰਗ ਰੂਪ ਰਸ; ਨਾਮੁ ਨਾਨਕ. ਲੈ ਲਾਹਿਓ ॥੨॥੭॥੨੬॥
kripaa nidhaan rang roop ras; naam naanak. lai laahio |2|7|26|
ਪਦ ਅਰਥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ = ਹੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ! ਲਾਹਿਓ = ਲਾਹਾ, ਲਾਭ ॥੨॥੭॥੨੬॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
kaanarraa mahalaa 5 |
ਬੂਡਤ ਪ੍ਰਾਨੀ; ਹਰਿ ਜਪਿ ਧੀਰੈ ॥
booddat praanee; har jap dheerai |
ਪਦ ਅਰਥ ਬੂਡਤ ਪ੍ਰਾਨੀ = (ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ) ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਮਨੁੱਖ। ਜਪਿ = ਜਪ ਕੇ। ਧੀਰੈ = (ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਣ ਲਈ) ਹੌਸਲਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਨਸੈ; ਮੋਹੁ ਭਰਮੁ ਦੁਖੁ ਪੀਰੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
binasai; mohu bharam dukh peerai |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਨਸੈ = ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਰਮੁ = ਭਟਕਣਾ। ਪੀਰੈ = ਪੀੜ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਸਿਮਰਉ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ; ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨਾ ॥
simrau din rain; gur ke charanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਿਮਰਉ = ਸਿਮਰਉਂ, ਮੈਂ ਸਿਮਰਦਾ ਹਾਂ। ਰੈਨਿ = ਰਾਤ।
ਜਤ ਕਤ ਪੇਖਉ; ਤੁਮਰੀ ਸਰਨਾ ॥੧॥
jat kat pekhau; tumaree saranaa |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਜਤ ਕਤ = ਜਿਧਰ ਕਿਧਰ। ਪੇਖਉ = ਪੇਖਉਂ, ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ॥੧॥
ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ; ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਨ ਗਾਇਆ ॥
sant prasaad; har ke gun gaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ = ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਗੁਰ ਭੇਟਤ; ਨਾਨਕ. ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੨॥੮॥੨੭॥
gur bhettat; naanak. sukh paaeaa |2|8|27|
ਪਦ ਅਰਥ ਗੁਰ ਭੇਟਤ = ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਿਆਂ ॥੨॥੮॥੨੭॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
kaanarraa mahalaa 5 |
ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ; ਮਨਹਿ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ॥
simarat naam; maneh sukh paaeeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਿਮਰਤ = ਸਿਮਰਦਿਆਂ। ਮਨਹਿ = ਮਨ ਵਿਚ। ਪਾਈਐ = ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧ ਜਨਾ ਮਿਲਿ; ਹਰਿ ਜਸੁ ਗਾਈਐ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
saadh janaa mil; har jas gaaeeai |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਿਲਿ = ਮਿਲ ਕੇ। ਜਸੁ = ਸਿਫ਼ਤ-ਸਾਲਾਹ। ਗਾਈਐ = ਗਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ; ਪ੍ਰਭ ਰਿਦੈ ਬਸੇਰੋ ॥
kar kirapaa; prabh ridai basero |
ਪਦ ਅਰਥ ਪ੍ਰਭ = ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਰਿਦੈ = ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ। ਬਸੇਰੋ = ਟਿਕਾਣਾ।
ਚਰਨ ਸੰਤਨ ਕੈ; ਮਾਥਾ ਮੇਰੋ ॥੧॥
charan santan kai; maathaa mero |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਚਰਨ ਸੰਤਨ ਕੈ = ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ॥੧॥
ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਉ; ਸਿਮਰਹੁ ਮਨਾਂ ॥
paarabraham kau; simarahu manaan |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਉ = ਨੂੰ। ਮਨਾਂ = ਹੇ ਮਨ!
ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਨਕ; ਹਰਿ ਜਸੁ ਸੁਨਾਂ ॥੨॥੯॥੨੮॥
guramukh naanak; har jas sunaan |2|9|28|
ਪਦ ਅਰਥ ਗੁਰਮੁਖਿ = ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈ ਕੇ। ਸੁਨਾਂ = ਸੁਣਾਂ ॥੨॥੯॥੨੮॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
kaanarraa mahalaa 5 |
ਮੇਰੇ ਮਨ; ਪ੍ਰੀਤਿ ਚਰਨ ਪ੍ਰਭ ਪਰਸਨ ॥
mere man; preet charan prabh parasan |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਨ = ਹੇ ਮਨ! ਪਰਸਨ = ਛੁਹਣਾ।
ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਭੋਜਨਿ ਤ੍ਰਿਪਤਾਨੀ; ਅਖੀਅਨ ਕਉ ਸੰਤੋਖੁ. ਪ੍ਰਭ ਦਰਸਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
rasanaa har har bhojan tripataanee; akheean kau santokh. prabh darasan |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਰਸਨਾ = ਜੀਭ। ਭੋਜਨਿ = ਭੋਜਨ ਨਾਲ। ਤ੍ਰਿਪਤਾਨੀ = ਰੱਜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਖੀਅਨ ਕਉ = ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ। ਸੰਤੋਖ = ਸਾਂਤੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਕਰਨਨਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ, ਜਸੁ ਪ੍ਰੀਤਮ; ਕਲਮਲ ਦੋਖ, ਸਗਲ ਮਲ ਹਰਸਨ ॥
karanan poor rahio, jas preetam; kalamal dokh, sagal mal harasan |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਰਨਨਿ = ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ। ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ = ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਮਲ = ਪਾਪ। ਮਲ = ਮੈਲ। ਹਰਸਨ = ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲਾ।
ਪਾਵਨ ਧਾਵਨ ਸੁਆਮੀ ਸੁਖ ਪੰਥਾ; ਅੰਗ ਸੰਗ ਕਾਇਆ ਸੰਤ ਸਰਸਨ ॥੧॥
paavan dhaavan suaamee sukh panthaa; ang sang kaaeaa sant sarasan |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਪਾਵਨ ਧਾਵਨ = ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦੌੜ-ਭੱਜ। ਪੰਥਾ = ਰਸਤਾ। ਸੁਖ ਪੰਥਾ = ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ। ਕਾਇਆ = ਸਰੀਰ। ਸਰਸਨ = ਸ-ਰਸਨ, ਰਸ-ਰਹਿਤ, ਹੁਲਾਰੇ ਵਾਲੇ ॥੧॥
ਸਰਨਿ ਗਹੀ ਪੂਰਨ ਅਬਿਨਾਸੀ; ਆਨ ਉਪਾਵ ਥਕਿਤ. ਨਹੀ ਕਰਸਨ ॥
saran gahee pooran abinaasee; aan upaav thakit. nahee karasan |
ਪਦ ਅਰਥ ਗਹੀ = ਫੜੀ। ਉਪਾਵ = (ਲਫ਼ਜ਼ 'ਉਪਾਉ' ਤੋਂ ਬਹੁ-ਵਚਨ) ਹੀਲੇ। ਆਨ = (अन्य) ਹੋਰ।
ਕਰੁ ਗਹਿ ਲੀਏ ਨਾਨਕ ਜਨ ਅਪਨੇ; ਅੰਧ ਘੋਰ ਸਾਗਰ. ਨਹੀ ਮਰਸਨ ॥੨॥੧੦॥੨੯॥
kar geh lee naanak jan apane; andh ghor saagar. nahee marasan |2|10|29|
ਪਦ ਅਰਥ ਕਰੁ = ਹੱਥ (ਇਕ-ਵਚਨ)। ਗਹਿ ਲੀਏ = ਫੜ ਲਏ। ਅੰਧ ਘੋਰ = ਘੁੱਪ ਹਨੇਰਾ। ਸਾਗਰ = ਸਮੁੰਦਰ। ਮਰਸਨ = (ਆਤਮਕ) ਮੌਤ ॥੨॥੧੦॥੨੯॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
kaanarraa mahalaa 5 |
ਕੁਹਕਤ ਕਪਟ ਖਪਟ, ਖਲ ਗਰਜਤ; ਮਰਜਤ ਮੀਚੁ, ਅਨਿਕ ਬਰੀਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
kuhakat kapatt khapatt, khal garajat; marajat meech, anik bareea |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਕੁਹਕਤ = ਕੁਹਕਦੇ ਹਨ (ਮੋਰਾਂ ਵਾਂਗ), ਮੱਚਦੇ ਹਨ। ਖਪਟ = ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਕਪਟ = ਖੋਟ। ਖਲ = ਦੁਸ਼ਟ (ਕਾਮਾਦਿਕ)। ਗਰਜਤ = ਗੱਜਦੇ ਹਨ। ਮੀਚੁ = ਮੌਤ, ਆਤਮਕ ਮੌਤ। ਮਰਜਤ = ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਬਰੀਆ = ਵਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਅਹੰ ਮਤ ਅਨ ਰਤ, ਕੁਮਿਤ ਹਿਤ; ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੇਖਤ. ਭ੍ਰਮਤ ਲਾਖ ਗਰੀਆ ॥੧॥
ahan mat an rat, kumit hit; preetam pekhat. bhramat laakh gareea |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਅਹੰ = ਅਹੰਕਾਰ। ਮਤ = ਮੱਤੇ ਹੋਏ। ਅਨ = (अन्य) ਹੋਰ ਹੋਰ (ਰਸ)। ਰਤ = ਰੱਤੇ ਹੋਏ। ਕੁਮਿਤ = ਖੋਟੇ ਮਿੱਤਰ। ਹਿਤ = ਪਿਆਰ। ਪੇਖਤ = ਵੇਖਦੇ। ਭ੍ਰਮਤ = ਭਟਕਦੇ। ਗਰੀ = ਗਲੀ। ਲਾਖ ਗਰੀਆ = (ਕਾਮਾਦਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ) ਲੱਖਾਂ ਗਲੀਆਂ ॥੧॥
ਅਨਿਤ ਬਿਉਹਾਰ; ਅਚਾਰ ਬਿਧਿ ਹੀਨਤ. ਮਮ ਮਦ ਮਾਤ, ਕੋਪ ਜਰੀਆ ॥
anit biauhaar; achaar bidh heenat. mam mad maat, kop jareea |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਨਿਤ ਬਿਉਹਾਰ = ਨਾਹ ਨਿੱਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਕਾਰ-ਵਿਹਾਰ। ਅਚਾਰ = ਆਚਰਨ। ਬਿਧਿ ਹੀਨਤ = ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ। ਮਮ = ਮਮਤਾ। ਮਦ = ਨਸ਼ਾ। ਮਾਤ = ਮੱਤੇ ਹੋਏ। ਕੋਪ = ਕ੍ਰੋਧ। ਜਰੀਆ = ਸੜਦੇ।
ਕਰੁਣ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਗੋੁਪਾਲ, ਦੀਨ ਬੰਧੁ; ਨਾਨਕ. ਉਧਰੁ ਸਰਨਿ ਪਰੀਆ ॥੨॥੧੧॥੩੦॥
karun kripaal guopaal, deen bandh; naanak. udhar saran pareea |2|11|30|
ਪਦ ਅਰਥ ਕਰੁਣ = (ਕਰੁਣਾ = ਤਰਸ) ਹੇ ਤਰਸ-ਰੂਪ! ਕ੍ਰਿਪਾਲ = ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਘਰ! ਗਪਾਲ = ਹੇ ਗੁਪਾਲ! (ਅੱਖਰ 'ਗ' ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਲਗਾਂ ਹਨ: (ੋ) ਅਤੇ (ੁ) ਅਸਲ ਲਫ਼ਜ਼ 'ਗੋਪਾਲ' ਹੈ, ਇਥੇ 'ਗੁਪਾਲ' ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ)। ਦੀਨ ਬੰਧੁ = ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਹਿਤੂ। ਉਧਰੁ = (ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ) ਬਚਾਈ ਰੱਖ ॥੨॥੧੧॥੩੦॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
kaanarraa mahalaa 5 |
ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਮਾਨ ਦਾਤਾ ॥
jeea praan maan daataa |
ਪਦ ਅਰਥ ਜੀਅ ਦਾਤਾ = ਜਿੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਪ੍ਰਾਨ ਦਾਤਾ = ਪ੍ਰਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਮਾਨ ਦਾਤਾ = ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਹਰਿ ਬਿਸਰਤੇ ਹੀ. ਹਾਨਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
har bisarate hee. haan |1| rahaau |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਸਰਤੇ = ਭੁੱਲਦਿਆਂ। ਹਾਨਿ = ਹਾਨੀ, ਘਾਟਾ, ਆਤਮਕ ਘਾਟ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਗੋਬਿੰਦ ਤਿਆਗਿ. ਆਨ ਲਾਗਹਿ; ਅੰਮ੍ਰਿਤੋ ਡਾਰਿ ਭੂਮਿ ਪਾਗਹਿ ॥
gobind tiaag. aan laageh; amrito ddaar bhoom paageh |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਿਆਗਿ = ਤਿਆਗ ਕੇ, ਭੁਲਾ ਕੇ। ਆਨ = (अन्य) ਹੋਰ ਹੋਰ (ਪਦਾਰਥਾਂ) ਵਿਚ। ਲਾਗਹਿ = ਤੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਅੰਮ੍ਰਿਤੋ = ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਾਮ-ਜਲ। ਡਾਰਿ = ਡੋਲ੍ਹ ਕੇ। ਭੂਮਿ ਪਾਗਹਿ = ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਬਿਖੈ ਰਸ ਸਿਉ, ਆਸਕਤ ਮੂੜੇ; ਕਾਹੇ ਸੁਖ ਮਾਨਿ ॥੧॥
bikhai ras siau, aasakat moorre; kaahe sukh maan |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਖੈ ਰਸ ਸਿਉ = ਵਿਸ਼ੇ-ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦਾਂ ਨਾਲ। ਆਸਕਤ = ਲੰਪਟ, ਚੰਬੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਮੂੜੇ = ਹੇ ਮੂਰਖ! ਕਾਹੇ = ਕਿਵੇਂ? ਮਾਨਿ = ਮਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ॥੧॥