ਇਆਹੂ ਜੁਗਤਿ; ਬਿਹਾਨੇ ਕਈ ਜਨਮ ॥
eaahoo jugat; bihaane kee janam |
ਪਦ ਅਰਥ ਇਆਹੂ ਜੁਗਤਿ = ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਬਿਹਾਨੇ = ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਹਨ।
ਨਾਨਕ. ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ; ਆਪਨ ਕਰਿ ਕਰਮ ॥੭॥
naanak. raakh lehu; aapan kar karam |7|
ਪਦ ਅਰਥ ਆਪਨ ਕਰਮ = ਆਪਣੀ ਮੇਹਰ ॥੭॥
ਇਆਹੂ ਜੁਗਤਿ; ਬਿਹਾਨੇ ਕਈ ਜਨਮ ॥
eaahoo jugat; bihaane kee janam |
ਪਦ ਅਰਥ ਇਆਹੂ ਜੁਗਤਿ = ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਬਿਹਾਨੇ = ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਹਨ।
ਨਾਨਕ. ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ; ਆਪਨ ਕਰਿ ਕਰਮ ॥੭॥
naanak. raakh lehu; aapan kar karam |7|
ਪਦ ਅਰਥ ਆਪਨ ਕਰਮ = ਆਪਣੀ ਮੇਹਰ ॥੭॥
ਤੂ ਠਾਕੁਰੁ; ਤੁਮ ਪਹਿ ਅਰਦਾਸਿ ॥
too tthaakur; tum peh aradaas |
ਪਦ ਅਰਥ ਤੁਮ ਪਹਿ = ਤੇਰੇ ਪਾਸ।
ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ; ਤੇਰੀ ਰਾਸਿ ॥
jeeo pindd sabh; teree raas |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਿੰਡੁ = ਸਰੀਰ। ਰਾਸਿ = ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼, ਪੂੰਜੀ।
ਤੁਮ ਮਾਤ ਪਿਤਾ; ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਤੇਰੇ ॥
tum maat pitaa; ham baarik tere |
ਤੁਮਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮਹਿ; ਸੂਖ ਘਨੇਰੇ ॥
tumaree kripaa meh; sookh ghanere |
ਪਦ ਅਰਥ ਘਨੇਰੇ = ਬਹੁਤ।
ਕੋਇ ਨ ਜਾਨੈ; ਤੁਮਰਾ ਅੰਤੁ ॥
koe na jaanai; tumaraa ant |
ਊਚੇ ਤੇ ਊਚਾ; ਭਗਵੰਤ ॥
aooche te aoochaa; bhagavant |
ਸਗਲ ਸਮਗ੍ਰੀ; ਤੁਮਰੈ ਸੂਤ੍ਰਿ ਧਾਰੀ ॥
sagal samagree; tumarai sootr dhaaree |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਮਗ੍ਰੀ = ਪਦਾਰਥ। ਸੂਤ੍ਰਿ = ਸੂਤ੍ਰ ਵਿਚ, ਮਰਯਾਦਾ ਵਿਚ, ਹੁਕਮ ਵਿਚ। ਧਾਰੀ = ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤੁਮ ਤੇ ਹੋਇ; ਸੁ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ॥
tum te hoe; su aagiaakaaree |
ਪਦ ਅਰਥ ਤੁਮ ਤੇ = ਤੈਥੋਂ। ਹੋਇ = (ਜੋ ਕੁਝ) ਹਸਤੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਗਿਆਕਾਰੀ = (ਤੇਰੇ) ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੁਮਰੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ; ਤੁਮ ਹੀ ਜਾਨੀ ॥
tumaree gat mit; tum hee jaanee |
ਨਾਨਕ ਦਾਸ; ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨੀ ॥੮॥੪॥
naanak daas; sadaa kurabaanee |8|4|
ਪਦ ਅਰਥ ਕੁਰਬਾਨੀ = ਸਦਕੇ। ਮਿਤਿ = ਮਰਯਾਦਾ, ਅੰਦਾਜ਼ਾ। ਗਤਿ = ਹਾਲਤ ॥੮॥
ਸਲੋਕੁ ॥
salok |
ਦੇਨਹਾਰੁ ਪ੍ਰਭ ਛੋਡਿ ਕੈ; ਲਾਗਹਿ ਆਨ ਸੁਆਇ ॥
denahaar prabh chhodd kai; laageh aan suaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਲਾਗਹਿ = ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਆਨ = ਹੋਰ (skt. अन्य)। ਸੁਆਇ = ਸੁਆਦ ਵਿਚ, ਸੁਆਰਥ ਵਿਚ।
ਨਾਨਕ. ਕਹੂ ਨ ਸੀਝਈ; ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ. ਪਤਿ ਜਾਇ ॥੧॥
naanak. kahoo na seejhee; bin naavai. pat jaae |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਕਹੂ ਨ = ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਸੀਝਈ = ਸਿੱਝਦਾ, ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦਾ, ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ। ਪਤਿ = ਇੱਜ਼ਤ ॥੧॥
ਅਸਟਪਦੀ ॥
asattapadee |
ਦਸ ਬਸਤੂ ਲੇ; ਪਾਛੈ ਪਾਵੈ ॥
das basatoo le; paachhai paavai |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਸਤੂ = ਚੀਜ਼ਾਂ। ਲੇ = ਲੈ ਕੇ। ਪਾਛੈ ਪਾਵੈ = ਸਾਂਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਬਸਤੁ ਕਾਰਨਿ; ਬਿਖੋਟਿ ਗਵਾਵੈ ॥
ek basat kaaran; bikhott gavaavai |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਖੋਟਿ = {Skt. ख्रोटि A cunning or shrewed woman, वि, without.} ਖੋਟ = ਹੀਨਤਾ, ਖਰਾ-ਪਨ, ਇਤਬਾਰ।
ਏਕ ਭੀ ਨ ਦੇਇ; ਦਸ ਭੀ ਹਿਰਿ ਲੇਇ ॥
ek bhee na dee; das bhee hir lee |
ਪਦ ਅਰਥ ਹਿਰਿ ਲੇਇ = ਖੋਹ ਲਏ।
ਤਉ ਮੂੜਾ; ਕਹੁ ਕਹਾ ਕਰੇਇ ॥
tau moorraa; kahu kahaa karee |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੂੜਾ = ਮੂਰਖ। ਕਹਾ ਕਰੇਇ = ਕੀਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ; ਨਾਹੀ ਚਾਰਾ ॥
jis tthaakur siau; naahee chaaraa |
ਪਦ ਅਰਥ ਚਾਰਾ = ਜ਼ੋਰ, ਪੇਸ਼।
ਤਾ ਕਉ ਕੀਜੈ ਸਦ ਨਮਸਕਾਰਾ ॥
taa kau keejai sad namasakaaraa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਦ = ਸਦਾ।
ਜਾ ਕੈ ਮਨਿ; ਲਾਗਾ ਪ੍ਰਭੁ ਮੀਠਾ ॥
jaa kai man; laagaa prabh meetthaa |
ਸਰਬ ਸੂਖ; ਤਾਹੂ ਮਨਿ ਵੂਠਾ ॥
sarab sookh; taahoo man vootthaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਰਬ = ਸਾਰੇ। ਤਾਹੂ ਮਨਿ = ਉਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ। ਵੂਠਾ = ਆ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਜਿਸੁ ਜਨ; ਅਪਨਾ ਹੁਕਮੁ ਮਨਾਇਆ ॥
jis jan; apanaa hukam manaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਿਸੁ ਜਨ = ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ।
ਸਰਬ ਥੋਕ; ਨਾਨਕ. ਤਿਨਿ ਪਾਇਆ ॥੧॥
sarab thok; naanak. tin paaeaa |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਥੋਕ = ਪਦਾਰਥ। ਤਿਨਿ = ਉਸ (ਮਨੁੱਖ) ਨੇ ॥੧॥
ਅਗਨਤ ਸਾਹੁ; ਅਪਨੀ ਦੇ ਰਾਸਿ ॥
aganat saahu; apanee de raas |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਗਨਤ ਰਾਸਿ = ਅਣਗਿਣਤ (ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ) ਪੂੰਜੀ। ਦੇ = ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਤ ਪੀਤ; ਬਰਤੈ ਅਨਦ ਉਲਾਸਿ ॥
khaat peet; baratai anad ulaas |
ਪਦ ਅਰਥ ਖਾਤ ਪੀਤ = ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ। ਬਰਤੈ = ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਅਨਦ ਉਲਾਸਿ = ਚਾਉ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ।
ਅਪੁਨੀ ਅਮਾਨ; ਕਛੁ ਬਹੁਰਿ ਸਾਹੁ ਲੇਇ ॥
apunee amaan; kachh bahur saahu lee |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਮਾਨ = ਅਮਾਨਤ। ਬਹੁਰਿ = ਮੁੜ।
ਅਗਿਆਨੀ; ਮਨਿ ਰੋਸੁ ਕਰੇਇ ॥
agiaanee; man ros karee |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਨਿ = ਮਨ ਵਿਚ। ਰੋਸੁ = ਰੋਸਾ, ਗੁੱਸਾ।
ਅਪਨੀ ਪਰਤੀਤਿ; ਆਪ ਹੀ ਖੋਵੈ ॥
apanee parateet; aap hee khovai |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਰਤੀਤਿ = ਇਤਬਾਰ। ਖੋਵੈ = ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਰਿ. ਉਸ ਕਾ; ਬਿਸ੍ਵਾਸੁ. ਨ ਹੋਵੈ ॥
bahur. us kaa; bisvaas. na hovai |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਸ੍ਵਾਸੁ = ਵਿਸਾਹ।
ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ; ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ ॥
jis kee basat; tis aagai raakhai |
ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਆਗਿਆ; ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ ॥
prabh kee aagiaa; maanai maathai |
ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ; ਕਰੈ ਨਿਹਾਲੁ ॥
aus te chaugun; karai nihaal |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਹਾਲੁ = ਪ੍ਰਸੰਨ, ਖ਼ੁਸ਼।
ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ; ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ ॥੨॥
naanak saahib; sadaa deaal |2|
ਅਨਿਕ ਭਾਤਿ; ਮਾਇਆ ਕੇ ਹੇਤ ॥
anik bhaat; maaeaa ke het |
ਪਦ ਅਰਥ ਭਾਤਿ = ਕਿਸਮ। ਹੇਤ = ਪਿਆਰ।
ਸਰਪਰ ਹੋਵਤ; ਜਾਨੁ ਅਨੇਤ ॥
sarapar hovat; jaan anet |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਰਪਰ = ਅੰਤ ਨੂੰ, ਜ਼ਰੂਰ। ਜਾਨੁ = ਸਮਝ। ਅਨੇਤ = ਨਾਹ ਨਿੱਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਸਵੰਤ।
ਬਿਰਖ ਕੀ ਛਾਇਆ ਸਿਉ; ਰੰਗੁ ਲਾਵੈ ॥
birakh kee chhaaeaa siau; rang laavai |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਰਖ = ਰੁੱਖ। ਰੰਗੁ = ਪਿਆਰ।
ਓਹ ਬਿਨਸੈ; ਉਹੁ ਮਨਿ ਪਛੁਤਾਵੈ ॥
oeh binasai; uhu man pachhutaavai |
ਪਦ ਅਰਥ ਓਹ = ਉਹ (ਛਾਇਆ)। ਉਹੁ = ਉਹ ਮਨੁੱਖ (ਜੋ ਛਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ)। ਮਨਿ = ਮਨ ਵਿਚ।
ਜੋ ਦੀਸੈ; ਸੋ ਚਾਲਨਹਾਰੁ ॥
jo deesai; so chaalanahaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਦੀਸੈ = ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਚਾਲਨਹਾਰੁ = ਨਾਸਵੰਤ, ਤੁਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ।
ਲਪਟਿ ਰਹਿਓ; ਤਹ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰੁ ॥
lapatt rahio; teh andh andhaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਲਪਟਿ ਰਹਿਓ = ਜੁੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੱਫਾ ਪਾਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਤਹ = ਓਥੇ, ਉਸ ਨਾਲ (ਜੋ ਚੱਲਣਹਾਰ ਹੈ)। ਅੰਧ = ਅੰਨ੍ਹਾ। ਅੰਧ ਅੰਧਾਰੁ = ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਮਹਾ ਮੂਰਖ।
ਬਟਾਊ ਸਿਉ; ਜੋ ਲਾਵੈ ਨੇਹ ॥
battaaoo siau; jo laavai neh |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਟਾਊ = ਰਾਹੀ, ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ। ਨੇਹ = ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤਿ।
ਤਾ ਕਉ ਹਾਥਿ; ਨ ਆਵੈ ਕੇਹ ॥
taa kau haath; na aavai keh |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਾ ਕਉ = ਉਸ ਨੂੰ। ਹਾਥਿ = ਹੱਥ ਵਿਚ। ਨ ਕੇਹ = ਕੁਝ ਭੀ ਨਹੀਂ।
ਮਨ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਕੀ; ਪ੍ਰੀਤਿ ਸੁਖਦਾਈ ॥
man har ke naam kee; preet sukhadaaee |
ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਨਾਨਕ; ਆਪਿ ਲਏ ਲਾਈ ॥੩॥
kar kirapaa naanak; aap le laaee |3|
ਮਿਥਿਆ ਤਨੁ ਧਨੁ; ਕੁਟੰਬੁ ਸਬਾਇਆ ॥
mithiaa tan dhan; kuttanb sabaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਿਥਿਆ = ਸਦਾ ਨਾਹ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨਾ ਝੂਠਾ ਹੋਵੇ। ਕੁਟੰਬੁ = ਪਰਵਾਰ। ਸਬਾਇਆ = ਸਾਰਾ।
ਮਿਥਿਆ; ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਮਾਇਆ ॥
mithiaa; haumai mamataa maaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਮਤਾ = ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ, ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਮੇਰੀ ਹੈ।
ਮਿਥਿਆ ਰਾਜ ਜੋਬਨ; ਧਨ ਮਾਲ ॥
mithiaa raaj joban; dhan maal |
ਪਦ ਅਰਥ ਜੋਬਨ = ਜੁਆਨੀ।
ਮਿਥਿਆ; ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਬਿਕਰਾਲ ॥
mithiaa; kaam krodh bikaraal |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਿਕਰਾਲ = ਡਰਾਉਣਾ।
ਮਿਥਿਆ ਰਥ ਹਸਤੀ; ਅਸ੍ਵ ਬਸਤ੍ਰਾ ॥
mithiaa rath hasatee; asv basatraa |
ਪਦ ਅਰਥ ਹਸਤੀ = ਹਾਥੀ। ਅਸ੍ਵ = ਘੋੜੇ। ਬਸਤ੍ਰਾ = ਕੱਪੜੇ।
ਮਿਥਿਆ ਰੰਗ ਸੰਗਿ; ਮਾਇਆ ਪੇਖਿ ਹਸਤਾ ॥
mithiaa rang sang; maaeaa pekh hasataa |
ਪਦ ਅਰਥ ਰੰਗ ਸੰਗਿ = ਪਿਆਰ ਨਾਲ। ਪੇਖਿ = ਵੇਖ ਕੇ। ਹਸਤਾ = ਹੱਸਦਾ ਹੈ।
ਮਿਥਿਆ; ਧ੍ਰੋਹ ਮੋਹ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥
mithiaa; dhroh moh abhimaan |
ਪਦ ਅਰਥ ਧ੍ਰੋਹ = ਦਗ਼ਾ।
ਮਿਥਿਆ; ਆਪਸ ਊਪਰਿ ਕਰਤ ਗੁਮਾਨੁ ॥
mithiaa; aapas aoopar karat gumaan |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਪਸ ਊਪਰਿ = ਆਪਣੇ ਉਤੇ।
ਅਸਥਿਰੁ ਭਗਤਿ; ਸਾਧ ਕੀ ਸਰਨ ॥
asathir bhagat; saadh kee saran |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਸਥਿਰੁ = ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ। ਭਗਤਿ = ਬੰਦਗੀ, ਭਜਨ।
ਨਾਨਕ. ਜਪਿ ਜਪਿ ਜੀਵੈ; ਹਰਿ ਕੇ ਚਰਨ ॥੪॥
naanak. jap jap jeevai; har ke charan |4|
ਪਦ ਅਰਥ ਜਪਿ ਜਪਿ = ਸਦਾ ਜਪ ਕੇ ॥੪॥
ਮਿਥਿਆ ਸ੍ਰਵਨ; ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਸੁਨਹਿ ॥
mithiaa sravan; par nindaa suneh |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਿਥਿਆ = ਵਿਅਰਥ। ਸ੍ਰਵਨ = ਕੰਨ। ਸੁਨਹਿ = ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਮਿਥਿਆ ਹਸਤ; ਪਰ ਦਰਬ ਕਉ ਹਿਰਹਿ ॥
mithiaa hasat; par darab kau hireh |
ਪਦ ਅਰਥ ਹਸਤ = ਹੱਥ, {ਲਫ਼ਜ਼ "ਹਸਤ" ਅਤੇ "ਹਸਤਿ" ਦਾ ਜੋੜ ਵਖੋ ਵਖਰਾ ਹੈ, ਤੇ, ਅਰਥ ਭੀ ਵਖੋ ਵਖਰੇ। ਹਸਤ = ਹੱਥ। ਹਸਤਿ = ਹਾਥੀ}। ਦਰਬ = ਧਨ। ਹਿਰਹਿ = ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।