ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਉਬਰੇ; ਸਾਚਾ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ॥੧॥
naanak guramukh ubare; saachaa naam samaal |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਮਾਲਿ = ਸਾਂਭ ਕੇ ॥੧॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਉਬਰੇ; ਸਾਚਾ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ॥੧॥
naanak guramukh ubare; saachaa naam samaal |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਮਾਲਿ = ਸਾਂਭ ਕੇ ॥੧॥
ਮਃ ੧ ॥
mahalaa 1 |
ਗਲੀਂ ਅਸੀ ਚੰਗੀਆ; ਆਚਾਰੀ ਬੁਰੀਆਹ ॥
galanee asee changeea; aachaaree bureeaah |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਚਾਰੀ = ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਿਚ।
ਮਨਹੁ ਕੁਸੁਧਾ ਕਾਲੀਆ; ਬਾਹਰਿ ਚਿਟਵੀਆਹ ॥
manahu kusudhaa kaaleea; baahar chittaveeaah |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਨਹੁ = ਮਨ ਤੋਂ। ਕੁਸੁਧਾ = ਖੋਟੀਆਂ।
ਰੀਸਾ ਕਰਿਹ ਤਿਨਾੜੀਆ; ਜੋ ਸੇਵਹਿ. ਦਰੁ ਖੜੀਆਹ ॥
reesaa karih tinaarreea; jo seveh. dar kharreeaah |
ਪਦ ਅਰਥ ਿਤਨਾੜੀਆ = ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ। ਸੇਵਹਿ ਦਰੁ = ਬੂਹਾ ਮੱਲੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਲਿ ਖਸਮੈ ਰਤੀਆ; ਮਾਣਹਿ ਸੁਖਿ ਰਲੀਆਹ ॥
naal khasamai rateea; maaneh sukh raleeaah |
ਹੋਦੈ ਤਾਣਿ. ਨਿਤਾਣੀਆ; ਰਹਹਿ ਨਿਮਾਨਣੀਆਹ ॥
hodai taan. nitaaneea; raheh nimaananeeaah |
ਨਾਨਕ. ਜਨਮੁ ਸਕਾਰਥਾ; ਜੇ ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਮਿਲਾਹ ॥੨॥
naanak. janam sakaarathaa; je tin kai sang milaah |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਕਾਰਥਾ = ਸਫਲ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਤੂੰ ਆਪੇ ਜਲੁ. ਮੀਨਾ ਹੈ ਆਪੇ; ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਿ ਜਾਲੁ ॥
toon aape jal. meenaa hai aape; aape hee aap jaal |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੀਨਾ = ਮੱਛੀ।
ਤੂੰ ਆਪੇ ਜਾਲੁ ਵਤਾਇਦਾ; ਆਪੇ ਵਿਚਿ ਸੇਬਾਲੁ ॥
toon aape jaal vataaeidaa; aape vich sebaal |
ਪਦ ਅਰਥ ਵਤਾਇਦਾ = ਵਿਛਾਂਦਾ। ਸੇਬਾਲੁ = (ਸੰ: ਸ਼ੇਵਾਲ) ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਜਾਲਾ (ਭਾਵ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਦਾਰਥ)।
ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਮਲੁ ਅਲਿਪਤੁ ਹੈ; ਸੈ ਹਥਾ ਵਿਚਿ ਗੁਲਾਲੁ ॥
toon aape kamal alipat hai; sai hathaa vich gulaal |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਲਿਪਤੁ = ਨਿਰਾਲਾ। ਸੈ ਹਥਾ ਵਿਚਿ = ਸੈਂਕੜੇ ਹੱਥ ਡੂੰਘੇ (ਪਾਣੀ) ਵਿਚ। ਗੁਲਾਲੁ = ਸੋਹਣਾ, ਸੁੰਦਰ।
ਤੂੰ ਆਪੇ ਮੁਕਤਿ ਕਰਾਇਦਾ; ਇਕ ਨਿਮਖ ਘੜੀ ਕਰਿ ਖਿਆਲੁ ॥
toon aape mukat karaaeidaa; ik nimakh gharree kar khiaal |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਮਖ = ਅੱਖ ਝਮਕਣ ਜਿਤਨਾ ਸਮਾ।
ਹਰਿ ਤੁਧਹੁ ਬਾਹਰਿ ਕਿਛੁ ਨਹੀ; ਗੁਰਸਬਦੀ ਵੇਖਿ ਨਿਹਾਲੁ ॥੭॥
har tudhahu baahar kichh nahee; gurasabadee vekh nihaal |7|
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਹਾਲੁ = ਪ੍ਰਸੰਨ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ, ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ॥੭॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |
ਹੁਕਮੁ ਨ ਜਾਣੈ; ਬਹੁਤਾ ਰੋਵੈ ॥
hukam na jaanai; bahutaa rovai |
ਪਦ ਅਰਥ ਰੋਵੈ = ਕਲਪਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦਰਿ ਧੋਖਾ; ਨੀਦ ਨ ਸੋਵੈ ॥
andar dhokhaa; need na sovai |
ਪਦ ਅਰਥ ਧੋਖਾ = ਚਿੰਤਾ।
ਜੇ ਧਨ; ਖਸਮੈ ਚਲੈ ਰਜਾਈ ॥
je dhan; khasamai chalai rajaaee |
ਪਦ ਅਰਥ ਧਨ = ਜੀਵ-ਇਸਤ੍ਰੀ।
ਦਰਿ ਘਰਿ ਸੋਭਾ; ਮਹਲਿ ਬੁਲਾਈ ॥
dar ghar sobhaa; mehal bulaaee |
ਪਦ ਅਰਥ ਦਰਿ = (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ) ਦਰ ਤੇ। ਮਹਿਲ = ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ।
ਨਾਨਕ; ਕਰਮੀ ਇਹ ਮਤਿ ਪਾਈ ॥
naanak; karamee ih mat paaee |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਰਮੀ = ਮਿਹਰ ਨਾਲ।
ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ; ਸਚਿ ਸਮਾਈ ॥੧॥
gur parasaadee; sach samaaee |1|
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |
ਮਨਮੁਖ. ਨਾਮ ਵਿਹੂਣਿਆ; ਰੰਗੁ ਕਸੁੰਭਾ ਦੇਖਿ. ਨ ਭੁਲੁ ॥
manamukh. naam vihooniaa; rang kasunbhaa dekh. na bhul |
ਇਸ ਕਾ ਰੰਗੁ ਦਿਨ ਥੋੜਿਆ; ਛੋਛਾ ਇਸ ਦਾ ਮੁਲੁ ॥
eis kaa rang din thorriaa; chhochhaa is daa mul |
ਪਦ ਅਰਥ ਛੋਛਾ = ਤੁੱਛ।
ਦੂਜੈ ਲਗੇ ਪਚਿ ਮੁਏ; ਮੂਰਖ ਅੰਧ ਗਵਾਰ ॥
doojai lage pach mue; moorakh andh gavaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਚਿ ਮੁਏ = ਖ਼ੁਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਿਸਟਾ ਅੰਦਰਿ ਕੀਟ ਸੇ; ਪਇ ਪਚਹਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰ ॥
bisattaa andar keett se; pe pacheh vaaro vaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਕੀਟ = ਕੀੜੇ। ਪਇ = ਪੈ ਕੇ। ਵਾਰੋ ਵਾਰ = ਮੁੜ ਮੁੜ।
ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਰਤੇ. ਸੇ ਰੰਗੁਲੇ; ਗੁਰ ਕੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥
naanak naam rate. se rangule; gur kai sehaj subhaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਰੰਗੁਲੇ = ਸੋਹਣੇ। ਸਹਜਿ = ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ, ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ।
ਭਗਤੀ ਰੰਗੁ. ਨ ਉਤਰੈ; ਸਹਜੇ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੨॥
bhagatee rang. na utarai; sahaje rahai samaae |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਹਜੇ = 'ਸਹਜ' ਵਿਚ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਸਿਸਟਿ ਉਪਾਈ ਸਭ ਤੁਧੁ; ਆਪੇ. ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿਆ ॥
sisatt upaaee sabh tudh; aape. rijak sanbaahiaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸੰਬਾਹਿਆ = ਅਪੜਾਇਆ।
ਇਕਿ ਵਲੁ ਛਲੁ ਕਰਿ ਕੈ ਖਾਵਦੇ; ਮੁਹਹੁ. ਕੂੜੁ ਕੁਸਤੁ ਤਿਨੀ ਢਾਹਿਆ ॥
eik val chhal kar kai khaavade; muhahu. koorr kusat tinee dtaahiaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਇਕਿ = ਕਈ ਜੀਵ। ਮੁਹਹੁ = ਮੂੰਹੋਂ। ਢਾਹਿਆ = ਬੋਲਿਆ।
ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਭਾਵੈ ਸੋ ਕਰਹਿ; ਤੁਧੁ ਓਤੈ ਕੰਮਿ ਓਇ ਲਾਇਆ ॥
tudh aape bhaavai so kareh; tudh otai kam oe laaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਓਇ = ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ।
ਇਕਨਾ. ਸਚੁ ਬੁਝਾਇਓਨੁ; ਤਿਨਾ ਅਤੁਟ ਭੰਡਾਰ ਦੇਵਾਇਆ ॥
eikanaa. sach bujhaaeon; tinaa atutt bhanddaar devaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਬੁਝਾਇਓਨੁ = ਬੁਝਾਇਆ ਉਸ (ਹਰੀ) ਨੇ।
ਹਰਿ ਚੇਤਿ ਖਾਹਿ, ਤਿਨਾ ਸਫਲੁ ਹੈ; ਅਚੇਤਾ. ਹਥ ਤਡਾਇਆ ॥੮॥
har chet khaeh, tinaa safal hai; achetaa. hath taddaaeaa |8|
ਪਦ ਅਰਥ ਚੇਤਿ = ਚੇਤ ਕੇ, ਸਿਮਰ ਕੇ ॥੮॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |
ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਬੇਦ ਵਖਾਣਹਿ; ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਸੁਆਇ ॥
parr parr panddit bed vakhaaneh; maaeaa moh suaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਵਖਾਣਹਿ = ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਆਇ = ਸੁਆਦ ਵਿਚ।
ਦੂਜੈ ਭਾਇ. ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿਆ; ਮਨ ਮੂਰਖ. ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥
doojai bhaae. har naam visaariaa; man moorakh. milai sajaae |
ਜਿਨਿ. ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਦਿਤਾ, ਤਿਸੁ. ਕਬਹੂੰ ਨ ਚੇਤੈ; ਜੋ ਦੇਂਦਾ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ ॥
jin. jeeo pindd ditaa, tis. kabahoon na chetai; jo dendaa rijak sanbaeh |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਿਨਿ = ਜਿਸ ਹਰੀ ਨੇ। ਜੀਉ = ਜਿੰਦ। ਸੰਬਾਹਿ ਦੇਂਦਾ = ਅਪੜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਮ ਕਾ ਫਾਹਾ ਗਲਹੁ. ਨ ਕਟੀਐ; ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
jam kaa faahaa galahu. na katteeai; fir fir aavai jaae |
ਮਨਮੁਖਿ. ਕਿਛੂ ਨ ਸੂਝੈ ਅੰਧੁਲੇ; ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਕਮਾਇ ॥
manamukh. kichhoo na soojhai andhule; poorab likhiaa kamaae |
ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ; ਸੁਖਦਾਤਾ ਨਾਮੁ. ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥
poorai bhaag satigur milai; sukhadaataa naam. vasai man aae |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਨਿ = ਮਨ ਵਿਚ। ਮਾਣਹਿ = (ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ) ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖੁ ਮਾਣਹਿ. ਸੁਖੁ ਪੈਨਣਾ; ਸੁਖੇ ਸੁਖਿ ਵਿਹਾਇ ॥
sukh maaneh. sukh painanaa; sukhe sukh vihaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਸੁਖਿ = ਸੁਖ ਵਿਚ। ਸੁਖੇ ਸੁਖਿ = ਸੁਖ ਹੀ ਸੁਖ ਵਿਚ।
ਨਾਨਕ ਸੋ ਨਾਉ. ਮਨਹੁ ਨ ਵਿਸਾਰੀਐ; ਜਿਤੁ. ਦਰਿ ਸਚੈ ਸੋਭਾ ਪਾਇ ॥੧॥
naanak so naau. manahu na visaareeai; jit. dar sachai sobhaa paae |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਜਿਤੁ = ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ॥੧॥
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |
ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ; ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥
satigur sev sukh paaeaa; sach naam gunataas |
ਪਦ ਅਰਥ ਸੇਵਿ = ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ, ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ। ਗੁਣਤਾਸੁ = ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ।