ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਸੁਖੁ ਹੋਇ; ਸਗਲੇ ਦੂਖ ਜਾਹਿ ॥੨॥
jis simarat sukh hoe; sagale dookh jaeh |2|
ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਸੁਖੁ ਹੋਇ; ਸਗਲੇ ਦੂਖ ਜਾਹਿ ॥੨॥
jis simarat sukh hoe; sagale dookh jaeh |2|
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਅਕੁਲ ਨਿਰੰਜਨ ਪੁਰਖੁ; ਅਗਮੁ ਅਪਾਰੀਐ ॥
akul niranjan purakh; agam apaareeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਕੁਲ = ਅ-ਕੁਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਨਿਰੰਜਨ = ਨਿਰ-ਅੰਜਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਕਾਲਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀ। ਪੁਰਖੁ = ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਅਗਮੁ = ਜਿਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਅਪਹੁੰਚ। ਅਪਾਰੀਐ = ਅ-ਪਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਰਲਾ ਬੰਨਾ ਨਾਹ ਲੱਭ ਸਕੇ।
ਸਚੋ ਸਚਾ ਸਚੁ; ਸਚੁ ਨਿਹਾਰੀਐ ॥
sacho sachaa sach; sach nihaareeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਚਾ = ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਨਿਹਾਰੀਐ = ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਕੂੜੁ. ਨ ਜਾਪੈ ਕਿਛੁ; ਤੇਰੀ ਧਾਰੀਐ ॥
koorr. na jaapai kichh; teree dhaareeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਨ ਜਾਪੈ = ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਮਲੂਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਧਾਰੀਐ = ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਭਸੈ ਦੇ ਦਾਤਾਰੁ; ਜੇਤ ਉਪਾਰੀਐ ॥
sabhasai de daataar; jet upaareeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਦੇ = ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਤ = ਜਿਤਨੀ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ)।
ਇਕਤੁ ਸੂਤਿ. ਪਰੋਇ; ਜੋਤਿ ਸੰਜਾਰੀਐ ॥
eikat soot. paroe; jot sanjaareeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਇਕਤੁ ਸੂਤਿ = ਇਕੋ ਧਾਗੇ ਵਿਚ। ਸੰਜਾਰੀਐ = ਮਿਲਾ ਦਿਤੀ ਹੈ।
ਹੁਕਮੇ ਭਵਜਲ ਮੰਝਿ; ਹੁਕਮੇ ਤਾਰੀਐ ॥
hukame bhavajal manjh; hukame taareeai |
ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਤੁਧੁ ਧਿਆਏ ਸੋਇ; ਜਿਸੁ ਭਾਗੁ ਮਥਾਰੀਐ ॥
prabh jeeo tudh dhiaae soe; jis bhaag mathaareeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਥਾਰੀਐ = ਮੱਥੇ ਤੇ।
ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਲਖੀ. ਨ ਜਾਇ; ਹਉ ਤੁਧੁ ਬਲਿਹਾਰੀਐ ॥੧॥
teree gat mit lakhee. na jaae; hau tudh balihaareeai |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਗਤਿ = ਹਾਲਤ। ਮਿਤਿ = ਮਿਣਤੀ, ਅੰਦਾਜ਼ਾ ॥੧॥
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੫ ॥
salok mahalaa 5 |
ਜਾ ਤੂੰ ਤੁਸਹਿ ਮਿਹਰਵਾਨ; ਅਚਿੰਤੁ ਵਸਹਿ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥
jaa toon tuseh miharavaan; achint vaseh man maeh |
ਪਦ ਅਰਥ ਤੁਸਹਿ = ਤੱ੍ਰੁਠਦਾ ਹੈਂ। ਅਚਿੰਤੁ = ਅਚਨਚੇਤ ਹੀ, ਸੋਚ ਤੇ ਜਤਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ। ਵਸਹਿ = ਤੂੰ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ।
ਜਾ ਤੂੰ ਤੁਸਹਿ ਮਿਹਰਵਾਨ; ਨਉ ਨਿਧਿ ਘਰ ਮਹਿ ਪਾਹਿ ॥
jaa toon tuseh miharavaan; nau nidh ghar meh paeh |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਧਿ = ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ।
ਜਾ ਤੂੰ ਤੁਸਹਿ ਮਿਹਰਵਾਨ; ਤਾ ਗੁਰ ਕਾ ਮੰਤ੍ਰੁ ਕਮਾਹਿ ॥
jaa toon tuseh miharavaan; taa gur kaa mantru kamaeh |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੰਤ੍ਰੁ = ਉਪਦੇਸ਼।
ਜਾ ਤੂੰ ਤੁਸਹਿ ਮਿਹਰਵਾਨ; ਤਾ ਨਾਨਕ ਸਚਿ ਸਮਾਹਿ ॥੧॥
jaa toon tuseh miharavaan; taa naanak sach samaeh |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਚਿ = ਸੱਚ ਵਿਚ ॥੧॥
ਮਃ ੫ ॥
mahalaa 5 |
ਕਿਤੀ ਬੈਹਨੑਿ ਬੈਹਣੇ; ਮੁਚੁ. ਵਜਾਇਨਿ ਵਜ ॥
kitee baihana baihane; much. vajaaein vaj |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਿਤੀ = ਕਈ ਜੀਵ। ਬੈਹਨ੍ਹ੍ਹਿ = ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਬੈਹਣ = ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ। ਬੈਹਣੇ = ਥਾਂ ਤੇ। ਮੁਚੁ = ਬਹੁਤ। ਵਜ = ਵਾਜੇ।
ਨਾਨਕ. ਸਚੇ ਨਾਮ ਵਿਣੁ; ਕਿਸੈ ਨ ਰਹੀਆ ਲਜ ॥੨॥
naanak. sache naam vin; kisai na raheea laj |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਲਜ = ਇੱਜ਼ਤ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਤੁਧੁ ਧਿਆਇਨੑਿ ਬੇਦ; ਕਤੇਬਾ ਸਣੁ ਖੜੇ ॥
tudh dhiaaeina bed; katebaa san kharre |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਤੇਬਾ = ਤੌਰੇਤ, ਜ਼ਬੂਰ, ਅੰਜੀਲ, ਕੁਰਾਨ। ਸਣੁ = ਸਮੇਤ।
ਗਣਤੀ. ਗਣੀ ਨ ਜਾਇ; ਤੇਰੈ ਦਰਿ ਪੜੇ ॥
ganatee. ganee na jaae; terai dar parre |
ਬ੍ਰਹਮੇ ਤੁਧੁ ਧਿਆਇਨੑਿ; ਇੰਦ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰਾਸਣਾ ॥
brahame tudh dhiaaeina; indr indraasanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਇੰਦ੍ਰਾਸਣਾ = ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਆਸਣ ਵਾਲੇ। ਸੰਕਰ = ਸ਼ਿਵ।
ਸੰਕਰ ਬਿਸਨ ਅਵਤਾਰ; ਹਰਿ ਜਸੁ ਮੁਖਿ ਭਣਾ ॥
sankar bisan avataar; har jas mukh bhanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੁਖਿ = ਮੂੰਹ ਨਾਲ। ਭਣਾ = ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਪੀਰ ਪਿਕਾਬਰ ਸੇਖ ਮਸਾਇਕ ਅਉਲੀਏ ॥
peer pikaabar sekh masaaeik aaulee |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਿਕਾਬਰ = ਪੈਗ਼ੰਬਰ। ਮਸਾਇਕ = ਕਈ ਸ਼ੇਖ਼। ਅਉਲੀਏ = ਵਲੀ।
ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ; ਘਟਿ ਘਟਿ ਮਉਲੀਏ ॥
ot pot nirankaar; ghatt ghatt maulee |
ਪਦ ਅਰਥ ਓਤ = ਉਣਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੋਤ = ਪ੍ਰੋਤਾ ਹੋਇਆ। ਓਤਿ ਪੋਤਿ = ਜਿਵੇਂ ਤਾਣਾ ਤੇ ਪੇਟਾ ਆਪੋ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਉਲੀਏ = ਮੌਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਹੈ।
ਕੂੜਹੁ ਕਰੇ ਵਿਣਾਸੁ; ਧਰਮੇ ਤਗੀਐ ॥
koorrahu kare vinaas; dharame tageeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਗੀਐ = ਤੋੜ ਨਿਭੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤੁ ਜਿਤੁ ਲਾਇਹਿ ਆਪਿ; ਤਿਤੁ ਤਿਤੁ ਲਗੀਐ ॥੨॥
jit jit laaeihi aap; tith tit lageeai |2|
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੫ ॥
salok mahalaa 5 |
ਚੰਗਿਆਈਂ ਆਲਕੁ ਕਰੇ; ਬੁਰਿਆਈਂ ਹੋਇ ਸੇਰੁ ॥
changiaaenee aalak kare; buriaaenee hoe ser |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਲਕੁ = ਆਲਸ। ਸੇਰੁ = ਭਾਵ, ਦਲੇਰ।
ਨਾਨਕ. ਅਜੁ ਕਲਿ ਆਵਸੀ; ਗਾਫਲ ਫਾਹੀ ਪੇਰੁ ॥੧॥
naanak. aj kal aavasee; gaafal faahee per |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਅਜੁ ਕਲਿ = ਛੇਤੀ ਹੀ। ਆਵਸੀ = ਆ ਜਾਇਗਾ। ਗਾਫਲ ਪੇਰੁ = ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੈਰ। ਫਾਹੀ = ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਹੀ ਵਿਚ ॥੧॥
ਮਃ ੫ ॥
mahalaa 5 |
ਕਿਤੀਆ ਕੁਢੰਗ; ਗੁਝਾ ਥੀਐ ਨ ਹਿਤੁ ॥
kiteea kudtang; gujhaa theeai na hit |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਿਤੀਆ = ਕਈ, ਕਿਤਨੇ ਹੀ। ਕੁਢੰਗ = ਭੈੜੇ ਢੰਗ, ਖੋਟੇ ਕਰਮ। ਗੁਝਾ = ਲੁਕਿਆ ਛਿਪਿਆ।
ਨਾਨਕ. ਤੈ ਸਹਿ ਢਕਿਆ; ਮਨ ਮਹਿ ਸਚਾ ਮਿਤੁ ॥੨॥
naanak. tai seh dtakiaa; man meh sachaa mit |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਤੈ ਸਹਿ = ਤੂੰ ਖਸਮ ਨੇ। ਸਹਿ = ਸ਼ਹੁ ਨੇ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਹਉ ਮਾਗਉ ਤੁਝੈ ਦਇਆਲ; ਕਰਿ ਦਾਸਾ ਗੋਲਿਆ ॥
hau maagau tujhai deaal; kar daasaa goliaa |
ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈ ਰਾਜੁ; ਜੀਵਾ ਬੋਲਿਆ ॥
nau nidh paaee raaj; jeevaa boliaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਧਿ = ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ। ਬੋਲਿਆ = (ਤੇਰਾ ਨਾਮ) ਉਚਾਰਿਆਂ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ; ਦਾਸਾ ਘਰਿ ਘਣਾ ॥
amrit naam nidhaan; daasaa ghar ghanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਘਣਾ = ਬਹੁਤ।
ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਨਿਹਾਲੁ; ਸ੍ਰਵਣੀ ਜਸੁ ਸੁਣਾ ॥
tin kai sang nihaal; sravanee jas sunaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸ੍ਰਵਣੀ = ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ।
ਕਮਾਵਾ ਤਿਨ ਕੀ ਕਾਰ; ਸਰੀਰੁ ਪਵਿਤੁ ਹੋਇ ॥
kamaavaa tin kee kaar; sareer pavit hoe |
ਪਖਾ ਪਾਣੀ ਪੀਸਿ; ਬਿਗਸਾ ਪੈਰ ਧੋਇ ॥
pakhaa paanee pees; bigasaa pair dhoe |
ਪਦ ਅਰਥ ਪੀਸਿ = (ਚੱਕੀ) ਪੀਹ ਕੇ। ਬਿਗਸਾ = ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਆਪਹੁ ਕਛੂ ਨ ਹੋਇ; ਪ੍ਰਭ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੀਐ ॥
aapahu kachhoo na hoe; prabh nadar nihaaleeai |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਪਹੁ = ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸੋਂ। ਨਿਹਾਲੀਐ = ਤੱਕ, ਵੇਖ।
ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਣ ਦਿਚੈ ਥਾਉ; ਸੰਤ ਧਰਮ ਸਾਲੀਐ ॥੩॥
mohi niragun dichai thaau; sant dharam saaleeai |3|
ਪਦ ਅਰਥ ਮੋਹਿ = ਮੈਨੂੰ। ਧਰਮਸਾਲੀਐ = ਧਰਮ = ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਸਤ ਸੰਗ ਵਿਚ ॥੩॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥
salok mahalaa 5 |
ਸਾਜਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕੀ; ਹੋਇ ਰਹਾ ਸਦ ਧੂਰਿ ॥
saajan tere charan kee; hoe rahaa sad dhoor |
ਪਦ ਅਰਥ ਧੂਰਿ = ਧੂੜ, ਖ਼ਾਕ।
ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੁਹਾਰੀਆ; ਪੇਖਉ ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ ॥੧॥
naanak saran tuhaareea; pekhau sadaa hajoor |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਪੇਖਉ = ਵੇਖਾਂ। ਹਜੂਰਿ = ਅੰਗ ਸੰਗ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ॥੧॥
ਮਃ ੫ ॥
mahalaa 5 |
ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤ ਅਸੰਖ ਹੋਹਿ; ਹਰਿ ਚਰਣੀ ਮਨੁ ਲਾਗ ॥
patit puneet asankh hohi; har charanee man laag |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਤਿਤ = (ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ) ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ। ਪੁਨੀਤ = ਪਵਿਤ੍ਰ। ਅਸੰਖ = ਬੇਅੰਤ (ਜੀਵ)।
ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ; ਜਿਸੁ ਨਾਨਕ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗ ॥੨॥
atthasatth teerath naam prabh; jis naanak masatak bhaag |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਅਠਸਠਿ = ਅਠਾਹਠ। ਮਸਤਕਿ = ਮੱਥੇ ਤੇ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਨਿਤ ਜਪੀਐ ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ; ਨਾਉ ਪਰਵਦਿਗਾਰ ਦਾ ॥
nit japeeai saas giraas; naau paravadigaar daa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਾਸਿ = ਸਾਹ ਨਾਲ। ਗਿਰਾਸਿ = ਗਿਰਾਹੀ ਨਾਲ। ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ = ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਤੇ ਖਾਂਦਿਆਂ। ਪਰਵਦਿਗਾਰ = ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ।
ਜਿਸ ਨੋ ਕਰੇ ਰਹੰਮ; ਤਿਸੁ. ਨ ਵਿਸਾਰਦਾ ॥
jis no kare raham; tis. na visaaradaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਰਹੰਮ = ਰਹਿਮ, ਤਰਸ।
ਆਪਿ ਉਪਾਵਣਹਾਰ. ਆਪੇ ਹੀ ਮਾਰਦਾ ॥
aap upaavanahaar. aape hee maaradaa |