ਸਿਰਿ ਸਭਨਾ ਸਮਰਥੁ; ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਆ ॥੧੭॥
sir sabhanaa samarath; nadar nihaaliaa |17|
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਹਾਲਿਆ = ਨਿਹਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ॥੧੭॥
ਸਿਰਿ ਸਭਨਾ ਸਮਰਥੁ; ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਆ ॥੧੭॥
sir sabhanaa samarath; nadar nihaaliaa |17|
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਹਾਲਿਆ = ਨਿਹਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ॥੧੭॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥
salok mahalaa 5 |
ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਮਦ ਲੋਭ ਮੋਹ; ਦੁਸਟ ਬਾਸਨਾ ਨਿਵਾਰਿ ॥
kaam krodh mad lobh moh; dusatt baasanaa nivaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਦ = ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਮਸਤੀ। ਦੁਸਟ = ਭੈੜੀਆਂ। ਨਿਵਾਰਿ = ਦੂਰ ਕਰ।
ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਆਪਣੇ; ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰਿ ॥੧॥
raakh lehu prabh aapane; naanak sad balihaar |1|
ਮਃ ੫ ॥
mahalaa 5 |
ਖਾਂਦਿਆ ਖਾਂਦਿਆ ਮੁਹੁ ਘਠਾ; ਪੈਨੰਦਿਆ ਸਭੁ ਅੰਗੁ ॥
khaandiaa khaandiaa muhu ghatthaa; painandiaa sabh ang |
ਪਦ ਅਰਥ ਘਠਾ = ਘਸ ਗਿਆ। ਸਭੁ ਅੰਗੁ = ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ।
ਨਾਨਕ. ਧ੍ਰਿਗੁ ਤਿਨਾ ਦਾ ਜੀਵਿਆ; ਜਿਨ ਸਚਿ. ਨ ਲਗੋ ਰੰਗੁ ॥੨॥
naanak. dhrig tinaa daa jeeviaa; jin sach. na lago rang |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਧ੍ਰਿਗੁ = ਫਿਟਕਾਰ-ਯੋਗ। ਸਚਿ = ਸੱਚ ਵਿਚ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ। ਰੰਗੁ = ਪਿਆਰ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਜਿਉ ਜਿਉ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮੁ; ਤਿਵੈ ਤਿਉ ਹੋਵਣਾ ॥
jiau jiau teraa hukam; tivai tiau hovanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਿਵੈ = ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਜਹ ਜਹ ਰਖਹਿ ਆਪਿ; ਤਹ ਜਾਇ ਖੜੋਵਣਾ ॥
jeh jeh rakheh aap; teh jaae kharrovanaa |
ਨਾਮ ਤੇਰੈ ਕੈ ਰੰਗਿ; ਦੁਰਮਤਿ ਧੋਵਣਾ ॥
naam terai kai rang; duramat dhovanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਰੰਗਿ = ਪਿਆਰ ਵਿਚ। ਦੁਰਮਤਿ = ਭੈੜੀ ਮੱਤ।
ਜਪਿ ਜਪਿ ਤੁਧੁ ਨਿਰੰਕਾਰ; ਭਰਮੁ ਭਉ ਖੋਵਣਾ ॥
jap jap tudh nirankaar; bharam bhau khovanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨਿਰੰਕਾਰ = ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ!
ਜੋ ਤੇਰੈ ਰੰਗਿ ਰਤੇ; ਸੇ. ਜੋਨਿ ਨ ਜੋਵਣਾ ॥
jo terai rang rate; se. jon na jovanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨ ਜੋਵਣਾ = ਜੋਏ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਪਾਏ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਇਕੁ; ਨੈਣ ਅਲੋਵਣਾ ॥
antar baahar ik; nain alovanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨੈਣ = ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ। ਅਲੋਵਣਾ = ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਜਿਨੑੀ ਪਛਾਤਾ ਹੁਕਮੁ; ਤਿਨੑ. ਕਦੇ ਨ ਰੋਵਣਾ ॥
jinaee pachhaataa hukam; tina. kade na rovanaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਨ ਰੋਵਣਾ = ਪਛੁਤਾਂਦੇ ਨਹੀਂ।
ਨਾਉ ਨਾਨਕ ਬਖਸੀਸ; ਮਨ ਮਾਹਿ ਪਰੋਵਣਾ ॥੧੮॥
naau naanak bakhasees; man maeh parovanaa |18|
ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥
salok mahalaa 5 |
ਜੀਵਦਿਆ. ਨ ਚੇਤਿਓ; ਮੁਆ ਰਲੰਦੜੋ ਖਾਕ ॥
jeevadiaa. na chetio; muaa ralandarro khaak |
ਨਾਨਕ. ਦੁਨੀਆ ਸੰਗਿ ਗੁਦਾਰਿਆ; ਸਾਕਤ ਮੂੜ ਨਪਾਕ ॥੧॥
naanak. duneea sang gudaariaa; saakat moorr napaak |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਾਕਤ = ਰੱਬ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ। ਮੂੜ = ਮੂਰਖ। ਨਪਾਕ = ਗੰਦਾ ॥੧॥
ਮਃ ੫ ॥
mahalaa 5 |
ਜੀਵੰਦਿਆ ਹਰਿ ਚੇਤਿਆ; ਮਰੰਦਿਆ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ॥
jeevandiaa har chetiaa; marandiaa har rang |
ਪਦ ਅਰਥ ਰੰਗਿ = ਪਿਆਰ ਵਿਚ।
ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਤਾਰਿਆ; ਨਾਨਕ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ॥੨॥
janam padaarath taariaa; naanak saadhoo sang |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਪਦਾਰਥੁ = ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼, ਅਮੋਲਕ ਸ਼ੈ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਆਪਿ ਰਖਣ ਵਾਲਿਆ ॥
aad jugaadee aap rakhan vaaliaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਦਿ = ਜਗਤ-ਰਚਨਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ। ਜੁਗਾਦੀ = ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ। ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ = ਭਾਵ, ਸਦਾ ਤੋਂ ਹੀ।
ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾਰੁ ਸਚੁ ਪਸਾਰਿਆ ॥
sach naam karataar sach pasaariaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਚੁ = ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਪਸਾਰਿਆ = ਪਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਊਣਾ ਕਹੀ ਨ ਹੋਇ; ਘਟੇ ਘਟਿ ਸਾਰਿਆ ॥
aoonaa kahee na hoe; ghatte ghatt saariaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਊਣਾ = ਘੱਟ, ਖ਼ਾਲੀ। ਸਾਰਿਆ = ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਿਹਰਵਾਨ ਸਮਰਥ; ਆਪੇ ਹੀ ਘਾਲਿਆ ॥
miharavaan samarath; aape hee ghaaliaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਘਾਲਿਆ = (ਸਿਮਰਨ ਦੀ) ਘਾਲ ਕਮਾਈ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨੑ ਮਨਿ ਵੁਠਾ ਆਪਿ; ਸੇ ਸਦਾ ਸੁਖਾਲਿਆ ॥
jina man vutthaa aap; se sadaa sukhaaliaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਵੁਠਾ = ਆ ਵੱਸਿਆ।
ਆਪੇ ਰਚਨੁ ਰਚਾਇ; ਆਪੇ ਹੀ ਪਾਲਿਆ ॥
aape rachan rachaae; aape hee paaliaa |
ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ; ਬੇਅੰਤ ਅਪਾਰਿਆ ॥
sabh kichh aape aap; beant apaariaa |
ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੀ ਟੇਕ; ਨਾਨਕ ਸੰਮੑਾਲਿਆ ॥੧੯॥
gur poore kee ttek; naanak samaaliaa |19|
ਪਦ ਅਰਥ ਸੰਮ੍ਹ੍ਹਾਲਿਆ = ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ॥੧੯॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥
salok mahalaa 5 |
ਆਦਿ ਮਧਿ ਅਰੁ ਅੰਤਿ; ਪਰਮੇਸਰਿ ਰਖਿਆ ॥
aad madh ar ant; paramesar rakhiaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਦਿ = ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ। ਮਧਿ = ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇ। ਅੰਤਿ = ਅਖ਼ੀਰ ਵਿਚ। ਆਦਿ ਮਧਿ ਅਰੁ ਅੰਤਿ = ਭਾਵ, ਸਦਾ ਹੀ। ਪਰਮੇਸਰਿ = ਪਰਮੇਸਰ ਨੇ।
ਸਤਿਗੁਰਿ ਦਿਤਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ; ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਚਖਿਆ ॥
satigur ditaa har naam; amrit chakhiaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਤਿਗੁਰਿ = ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ।
ਸਾਧਾ ਸੰਗੁ ਅਪਾਰੁ; ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਰਵੈ ॥
saadhaa sang apaar; anadin har gun ravai |
ਪਦ ਅਰਥ ਰਵੈ = ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਏ ਮਨੋਰਥ ਸਭਿ; ਜੋਨੀ ਨਹ ਭਵੈ ॥
paae manorath sabh; jonee neh bhavai |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਭਿ = ਸਾਰੇ।
ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਕਰਤੇ ਹਥਿ; ਕਾਰਣੁ ਜੋ ਕਰੈ ॥
sabh kichh karate hath; kaaran jo karai |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਾਰਣੁ = ਸਬੱਬ, ਵਸੀਲਾ।
ਨਾਨਕੁ ਮੰਗੈ ਦਾਨੁ; ਸੰਤਾ ਧੂਰਿ ਤਰੈ ॥੧॥
naanak mangai daan; santaa dhoor tarai |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਤਰੈ = ਤਰ ਜਾਏ ॥੧॥
ਮਃ ੫ ॥
mahalaa 5 |
ਤਿਸ ਨੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇ; ਜਿਨਿ ਉਪਾਇਆ ॥
tis no man vasaae; jin upaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੰਨਿ = ਮਨ ਵਿਚ। ਜਿਨਿ = ਜਿਸ (ਪ੍ਰਭੂ) ਨੇ।
ਜਿਨਿ ਜਨਿ ਧਿਆਇਆ ਖਸਮੁ; ਤਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥
jin jan dhiaaeaa khasam; tin sukh paaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਨਿ = ਜਨ ਨੇ। ਜਿਨਿ ਜਨਿ = ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ। ਤਿਨਿ = ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ।
ਸਫਲੁ ਜਨਮੁ ਪਰਵਾਨੁ; ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਇਆ ॥
safal janam paravaan; guramukh aaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਫਲੁ = ਫਲ ਸਹਿਤ, ਕਾਮਯਾਬ।
ਹੁਕਮੈ ਬੁਝਿ ਨਿਹਾਲੁ; ਖਸਮਿ ਫੁਰਮਾਇਆ ॥
hukamai bujh nihaal; khasam furamaaeaa |
ਪਦ ਅਰਥ ਖਸਮਿ = ਖਸਮ ਨੇ।
ਜਿਸੁ ਹੋਆ ਆਪਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ; ਸੁ. ਨਹ ਭਰਮਾਇਆ ॥
jis hoaa aap kripaal; su. neh bharamaaeaa |
ਜੋ ਜੋ ਦਿਤਾ ਖਸਮਿ; ਸੋਈ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥
jo jo ditaa khasam; soee sukh paaeaa |
ਨਾਨਕ. ਜਿਸਹਿ ਦਇਆਲੁ; ਬੁਝਾਏ ਹੁਕਮੁ ਮਿਤ ॥
naanak. jiseh deaal; bujhaae hukam mit |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਿਸਹਿ = ਜਿਸ ਜਿਸ ਨੂੰ।
ਜਿਸਹਿ ਭੁਲਾਏ ਆਪਿ; ਮਰਿ ਮਰਿ ਜਮਹਿ ਨਿਤ ॥੨॥
jiseh bhulaae aap; mar mar jameh nit |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਜਮਹਿ = ਜੰਮਦੇ ਹਨ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਨਿੰਦਕ ਮਾਰੇ ਤਤਕਾਲਿ; ਖਿਨੁ ਟਿਕਣ. ਨ ਦਿਤੇ ॥
nindak maare tatakaal; khin ttikan. na dite |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਤਕਾਲਿ = ਉਸੇ ਵੇਲੇ।
ਪ੍ਰਭ ਦਾਸ ਕਾ ਦੁਖੁ. ਨ ਖਵਿ ਸਕਹਿ; ਫੜਿ ਜੋਨੀ ਜੁਤੇ ॥
prabh daas kaa dukh. na khav sakeh; farr jonee jute |
ਪਦ ਅਰਥ ਨ ਖਵਿ ਸਕਹਿ = ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੁਤੇ = ਜੋ ਦਿੱਤੇ, ਪਾ ਦਿੱਤੇ।