ਘਰੁ ਦਰੁ ਪਾਵੈ ਮਹਲੁ; ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਿਆ ॥
ghar dar paavai mehal; naam piaariaa |
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ਨਾਮੁ; ਹਉ. ਗੁਰ ਕਉ ਵਾਰਿਆ ॥
guramukh paaeaa naam; hau. gur kau vaariaa |
ਤੂ ਆਪਿ ਸਵਾਰਹਿ ਆਪਿ; ਸਿਰਜਨਹਾਰਿਆ ॥੧੬॥
too aap savaareh aap; sirajanahaariaa |16|
ਘਰੁ ਦਰੁ ਪਾਵੈ ਮਹਲੁ; ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਿਆ ॥
ghar dar paavai mehal; naam piaariaa |
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ਨਾਮੁ; ਹਉ. ਗੁਰ ਕਉ ਵਾਰਿਆ ॥
guramukh paaeaa naam; hau. gur kau vaariaa |
ਤੂ ਆਪਿ ਸਵਾਰਹਿ ਆਪਿ; ਸਿਰਜਨਹਾਰਿਆ ॥੧੬॥
too aap savaareh aap; sirajanahaariaa |16|
ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
salok mahalaa 1 |
ਦੀਵਾ ਬਲੈ; ਅੰਧੇਰਾ ਜਾਇ ॥
deevaa balai; andheraa jaae |
ਬੇਦ ਪਾਠ; ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਖਾਇ ॥
bed paatth; mat paapaa khaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਬੇਦ ਪਾਠ ਮਤਿ = ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਵਾਲੀ ਮਤਿ, ਵੇਦ ਆਦਿਕ ਧਰਮ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲੀ ਹੋਈ ਮਤਿ। ਪਾਪਾ ਖਾਇ = ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਦ ਪਾਠ = ਵੇਦਾਂ ਦੇ (ਨਿਰੇ) ਪਾਠ {ਨੋਟ: "ਬੇਦ ਪਾਠ ਮਤਿ" ਅਤੇ "ਬੇਦ ਪਾਠ" ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਵਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ}।
ਉਗਵੈ ਸੂਰੁ; ਨ ਜਾਪੈ ਚੰਦੁ ॥
augavai soor; na jaapai chand |
ਜਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਾਸੁ; ਅਗਿਆਨੁ ਮਿਟੰਤੁ ॥
jeh giaan pragaas; agiaan mittant |
ਬੇਦ ਪਾਠ; ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਕਾਰ ॥
bed paatth; sansaar kee kaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਕਾਰ = ਦੁਨੀਆਵੀ ਵਿਹਾਰ। ਬੀਚਾਰ।
ਪੜੑਿ ਪੜੑਿ ਪੰਡਿਤ. ਕਰਹਿ ਬੀਚਾਰ ॥
parra parra panddit. kareh beechaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਬੀਚਾਰ = ਅਰਥ-ਬੋਧ। (ਨੋਟ: "ਪੜ੍ਹਿ ਪੜ੍ਹਿ" ਅਤੇ "ਬੂਝੇ" ਵਿਚ ਉਹੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ "ਬੇਦ ਪਾਠ" ਅਤੇ "ਬੇਦ ਪਾਠ ਮਤਿ" ਵਿਚ ਹੈ)।
ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ; ਸਭ ਹੋਇ ਖੁਆਰ ॥
bin boojhe; sabh hoe khuaar |
ਨਾਨਕ. ਗੁਰਮੁਖਿ ਉਤਰਸਿ ਪਾਰਿ ॥੧॥
naanak. guramukh utaras paar |1|
ਮਃ ੧ ॥
mahalaa 1 |
ਸਬਦੈ ਸਾਦੁ. ਨ ਆਇਓ; ਨਾਮਿ. ਨ ਲਗੋ ਪਿਆਰੁ ॥
sabadai saad. na aaeo; naam. na lago piaar |
ਰਸਨਾ ਫਿਕਾ ਬੋਲਣਾ; ਨਿਤ ਨਿਤ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥
rasanaa fikaa bolanaa; nit nit hoe khuaar |
ਨਾਨਕ. ਪਇਐ ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਵਣਾ; ਕੋਇ. ਨ ਮੇਟਣਹਾਰੁ ॥੨॥
naanak. peiai kirat kamaavanaa; koe. na mettanahaar |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਕਿਰਤਿ = {ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ "ਕਿਰਤੁ" ਤੋਂ "ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ, ਇਕ-ਵਚਨ" ਹੈ; ਲਫ਼ਜ਼ "ਪਇਐ" ਭੀ "ਪਇਆ" ਤੋਂ "ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ ਇਕ-ਵਚਨ" ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਰਲ ਕੇ ਉਹ "ਵਾਕ-ਅੰਸ਼" (Phrase) ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ Locative Absolute ਆਖਦੇ ਹਨ। ਲਫ਼ਜ਼ "ਕਿਰਤ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੰਮ"; "ਪਇਆ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ"}। ਪਇਐ ਕਿਰਤਿ = ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਜਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਲਾਹੇ ਆਪਣਾ; ਸੋ ਸੋਭਾ ਪਾਏ ॥
ji prabh saalaahe aapanaa; so sobhaa paae |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਿ = ਜੋ ਮਨੁੱਖ।
ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਦੂਰਿ ਕਰਿ; ਸਚੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥
haumai vichahu door kar; sach man vasaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਮੰਨਿ = ਮਨ ਵਿਚ {'ਮ' ਨੂੰ (ੰ) ਛੰਦ ਦੀ ਚਾਲ ਪੂਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ 'ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਧਾਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ}।
ਸਚੁ ਬਾਣੀ ਗੁਣ ਉਚਰੈ; ਸਚਾ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ॥
sach baanee gun ucharai; sachaa sukh paae |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਚੁ = ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ।
ਮੇਲੁ ਭਇਆ ਚਿਰੀ ਵਿਛੁੰਨਿਆ; ਗੁਰ ਪੁਰਖਿ ਮਿਲਾਏ ॥
mel bheaa chiree vichhuniaa; gur purakh milaae |
ਪਦ ਅਰਥ ਗੁਰ ਪੁਰਖਿ = ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਰਦ ਨੇ।
ਮਨੁ ਮੈਲਾ ਇਵ ਸੁਧੁ ਹੈ; ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ॥੧੭॥
man mailaa iv sudh hai; har naam dhiaae |17|
ਪਦ ਅਰਥ ਇਵ = ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ॥੧੭॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
salok mahalaa 1 |
ਕਾਇਆ ਕੂਮਲ ਫੁਲ ਗੁਣ; ਨਾਨਕ. ਗੁਪਸਿ ਮਾਲ ॥
kaaeaa koomal ful gun; naanak. gupas maal |
ਪਦ ਅਰਥ ਕੂਮਲ = ਕੂਮਲੀ। ਗੁਪਸਿ = ਗੁੰਦਦਾ ਹੈ। ਮਾਲ = ਮਾਲਾ, ਹਾਰ।
ਏਨੀ ਫੁਲੀ ਰਉ ਕਰੇ; ਅਵਰ. ਕਿ ਚੁਣੀਅਹਿ ਡਾਲ ॥੧॥
enee fulee rau kare; avar. ki chuneeeh ddaal |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਏਨੀ ਫੁਲੀ = (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ-ਰੂਪ) ਇਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਲ। ਰਉ = ਰੌ, ਧਿਆਨ, ਲਗਨ। ਅਵਰ ਡਾਲ = ਹੋਰ ਡਾਲੀਆਂ। ਕਿ = ਕੀਹ? ॥੧॥
ਮਹਲਾ ੨ ॥
mahalaa 2 |
ਨਾਨਕ ਤਿਨਾ ਬਸੰਤੁ ਹੈ; ਜਿਨੑ ਘਰਿ ਵਸਿਆ ਕੰਤੁ ॥
naanak tinaa basant hai; jina ghar vasiaa kant |
ਜਿਨ ਕੇ ਕੰਤ ਦਿਸਾਪੁਰੀ; ਸੇ ਅਹਿਨਿਸਿ, ਫਿਰਹਿ, ਜਲੰਤ ॥੨॥
jin ke kant disaapuree; se ahinis, fireh, jalant |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਦਿਸਾ = ਪਾਸਾ, ਤਰਫ਼, ਲਾਭ। ਦਿਸਾ ਪੁਰੀ = ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿਚ, ਪਰਦੇਸ ਵਿਚ। ਅਹਿ = ਦਿਨ। ਨਿਸਿ = ਰਾਤ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦਇਆ ਕਰਿ; ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨੀ ॥
aape bakhase deaa kar; gur satigur bachanee |
ਅਨਦਿਨੁ ਸੇਵੀ ਗੁਣ ਰਵਾ; ਮਨੁ ਸਚੈ ਰਚਨੀ ॥
anadin sevee gun ravaa; man sachai rachanee |
ਪਦ ਅਰਥ ਅਨਦਿਨੁ = ਹਰ ਰੋਜ਼। ਸੇਵੀ = ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ, ਸਿਮਰਾਂ। ਰਵਾ = ਉਚਾਰਾਂ, ਚੇਤੇ ਕਰਾਂ। ਰਚਨੀ = ਜੁੜੇ।
ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਬੇਅੰਤੁ ਹੈ; ਅੰਤੁ. ਕਿਨੈ ਨ ਲਖਨੀ ॥
prabh meraa beant hai; ant. kinai na lakhanee |
ਸਤਿਗੁਰ ਚਰਣੀ ਲਗਿਆ; ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਤ ਜਪਨੀ ॥
satigur charanee lagiaa; har naam nit japanee |
ਜੋ ਇਛੈ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਸੀ; ਸਭਿ ਘਰੈ ਵਿਚਿ ਜਚਨੀ ॥੧੮॥
jo ichhai so fal paaeisee; sabh gharai vich jachanee |18|
ਪਦ ਅਰਥ ਸਭਿ ਜਚਨੀ = ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ॥੧੮॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
salok mahalaa 1 |
ਪਹਿਲ ਬਸੰਤੈ ਆਗਮਨਿ; ਪਹਿਲਾ ਮਉਲਿਓ ਸੋਇ ॥
pahil basantai aagaman; pahilaa maulio soe |
ਪਦ ਅਰਥ ਆਗਮਨ = ਆਉਣਾ। ਆਗਮਨਿ = ਆਉਣ ਤੋਂ। ਬਸੰਤੈ ਆਗਮਨਿ = ਬਸੰਤ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ। ਮਉਲਿਓ = ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਜਿਤੁ ਮਉਲਿਐ. ਸਭ ਮਉਲੀਐ; ਤਿਸਹਿ. ਨ ਮਉਲਿਹੁ ਕੋਇ ॥੧॥
jit mauliai. sabh mauleeai; tiseh. na maulihu koe |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਜਿਤੁ ਮਉਲਿਐ = ਜਿਸ ਦੇ ਖਿੜਨ ਨਾਲ ॥੧॥
ਮਃ ੨ ॥
mahalaa 2 |
ਪਹਿਲ ਬਸੰਤੈ ਆਗਮਨਿ; ਤਿਸ ਕਾ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥
pahil basantai aagaman; tis kaa karahu beechaar |
ਨਾਨਕ. ਸੋ ਸਾਲਾਹੀਐ; ਜਿ ਸਭਸੈ ਦੇ ਆਧਾਰੁ ॥੨॥
naanak. so saalaaheeai; ji sabhasai de aadhaar |2|
ਮਃ ੨ ॥
mahalaa 2 |
ਮਿਲਿਐ ਮਿਲਿਆ ਨਾ ਮਿਲੈ; ਮਿਲੈ ਮਿਲਿਆ ਜੇ ਹੋਇ ॥
miliai miliaa naa milai; milai miliaa je hoe |
ਅੰਤਰ ਆਤਮੈ ਜੋ ਮਿਲੈ; ਮਿਲਿਆ ਕਹੀਐ ਸੋਇ ॥੩॥
antar aatamai jo milai; miliaa kaheeai soe |3|
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹੀਐ; ਸਚੁ ਕਾਰ ਕਮਾਵੈ ॥
har har naam salaaheeai; sach kaar kamaavai |
ਦੂਜੀ ਕਾਰੈ ਲਗਿਆ; ਫਿਰਿ ਜੋਨੀ ਪਾਵੈ ॥
doojee kaarai lagiaa; fir jonee paavai |
ਨਾਮਿ ਰਤਿਆ ਨਾਮੁ ਪਾਈਐ; ਨਾਮੇ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ॥
naam ratiaa naam paaeeai; naame gun gaavai |
ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਲਾਹੀਐ; ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵੈ ॥
gur kai sabad salaaheeai; har naam samaavai |
ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਾ ਸਫਲ ਹੈ; ਸੇਵਿਐ ਫਲ ਪਾਵੈ ॥੧੯॥
satigur sevaa safal hai; seviai fal paavai |19|
ਸਲੋਕ ਮਃ ੨ ॥
salok mahalaa 2 |
ਕਿਸ ਹੀ ਕੋਈ ਕੋਇ; ਮੰਞੁ ਨਿਮਾਣੀ ਇਕੁ ਤੂ ॥
kis hee koee koe; many nimaanee ik too |