ਆਪਿ; ਕਰਾਏ ਕਰੇ ਆਪਿ; ਆਪੇ ਹਰਿ ਰਖਾ ॥੩॥
aap; karaae kare aap; aape har rakhaa |3|
ਪਦ ਅਰਥ ਰਖਾ = ਰਾਖਾ ॥੩॥
ਆਪਿ; ਕਰਾਏ ਕਰੇ ਆਪਿ; ਆਪੇ ਹਰਿ ਰਖਾ ॥੩॥
aap; karaae kare aap; aape har rakhaa |3|
ਪਦ ਅਰਥ ਰਖਾ = ਰਾਖਾ ॥੩॥
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |
ਜਿਨਾ. ਗੁਰੁ ਨਹੀ ਭੇਟਿਆ; ਭੈ ਕੀ. ਨਾਹੀ ਬਿੰਦ ॥
jinaa. gur nahee bhettiaa; bhai kee. naahee bind |
ਪਦ ਅਰਥ ਭੇਟਿਆ = {ਪਿਛਲੀ ਪਉੜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ਨੰ: ੨ ਵਿਚ 'ਗੁਰ ਮਿਲੇ' ਤੇ ਏਥੇ 'ਗੁਰੁ ਭੇਟਿਆ' ਆਇਆ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪਰਖੋ। 'ਗੁਰ ਮਿਲੇ' ਵਿਚ 'ਗੁਰ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਗੁਰੂ ਨੂੰ'। 'ਗੁਰੁ ਭੇਟਿਆ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ'; ਲਫ਼ਜ਼ 'ਜਿਨਾ' ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ='ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ'। ਸੋ 'ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਮਿਲਣ ਨੂੰ 'ਭੇਟਣਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ' = ਇਹ ਅਰਥ ਉੱਕਾ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ}।
ਆਵਣੁ ਜਾਵਣੁ ਦੁਖੁ ਘਣਾ; ਕਦੇ. ਨ ਚੂਕੈ ਚਿੰਦ ॥
aavan jaavan dukh ghanaa; kade. na chookai chind |
ਪਦ ਅਰਥ ਚਿੰਦ = ਚਿੰਤਾ।
ਕਾਪੜ ਜਿਵੈ ਪਛੋੜੀਐ; ਘੜੀ ਮੁਹਤ ਘੜੀਆਲੁ ॥
kaaparr jivai pachhorreeai; gharree muhat gharreeaal |
ਪਦ ਅਰਥ ਪਛੋੜੀਐ = ਪਟੜੇ ਉੱਤੇ ਪਟਕਾਈਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ; ਸਿਰਹੁ. ਨ ਚੁਕੈ ਜੰਜਾਲੁ ॥੧॥
naanak sache naam bin; sirahu. na chukai janjaal |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਜੰਜਾਲੁ = ਝੰਬੇਲਾ, ਚਿੰਤਾ, ਸਹਸਾ ॥੧॥
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |
ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਢੂਢੀ ਸਜਣਾ; ਹਉਮੈ ਬੁਰੀ ਜਗਤਿ ॥
tribhavan dtoodtee sajanaa; haumai buree jagat |
ਪਦ ਅਰਥ ਜਗਤਿ = ਜਗਤ ਵਿਚ।
ਨਾ ਝੁਰੁ ਹੀਅੜੇ. ਸਚੁ ਚਉ; ਨਾਨਕ ਸਚੋ ਸਚੁ ॥੨॥
naa jhur heearre. sach chau; naanak sacho sach |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਹੀਅੜੇ = ਹੇ ਦਿਲ! {'ਹੀਅੜਾ' ਤੋਂ ਸੰਬੋਧਨ 'ਹੀਅੜੇ' ਹੈ; ਜੇ ਅਰਥ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ 'ਦਿਲ ਵਿਚ', ਤਾਂ 'ਹੀਅੜੈ' ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ 'ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ, ਇਕ-ਵਚਨ'}। ਨਾਨਕ ਹੀਅੜੇ = ਹੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਦਿਲ! ਸਚੁ = ਸੱਚਾ ਨਾਮ। ਚਉ = ਸਿਮਰ, ਉਚਾਰ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪੇ ਬਖਸਿਓਨੁ; ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੇ ॥
guramukh aape bakhasion; har naam samaane |
ਪਦ ਅਰਥ ਬਖਸਿਓਨੁ = ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੇ।
ਆਪੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਓਨੁ; ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਨੀਸਾਣੇ ॥
aape bhagatee laaeon; gur sabad neesaane |
ਪਦ ਅਰਥ ਲਾਇਓਨੁ = ਲਾਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨੇ। ਨੀਸਾਣ = ਨਿਸ਼ਾਨ, (ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚਾਣ ਲਈ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ) ਨਿਸ਼ਾਨ।
ਸਨਮੁਖ ਸਦਾ ਸੋਹਣੇ; ਸਚੈ ਦਰਿ ਜਾਣੇ ॥
sanamukh sadaa sohane; sachai dar jaane |
ਐਥੈ ਓਥੈ ਮੁਕਤਿ ਹੈ; ਜਿਨ ਰਾਮ ਪਛਾਣੇ ॥
aithai othai mukat hai; jin raam pachhaane |
ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸੇ ਜਨ. ਜਿਨ ਹਰਿ ਸੇਵਿਆ; ਤਿਨ ਹਉ ਕੁਰਬਾਣੇ ॥੪॥
dhan dhan se jan. jin har seviaa; tin hau kurabaane |4|
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
salok mahalaa 1 |
ਮਹਲ ਕੁਚਜੀ, ਮੜਵੜੀ; ਕਾਲੀ ਮਨਹੁ ਕਸੁਧ ॥
mehal kuchajee, marravarree; kaalee manahu kasudh |
ਪਦ ਅਰਥ ਮਹਲ = ਇਸਤ੍ਰੀ। ਮੜ = ਸਰੀਰ। ਮਤਵੜੀ = ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ।
ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਨਿ. ਤਾ ਪਿਰੁ ਰਵੈ; ਨਾਨਕ. ਅਵਗੁਣ ਮੁੰਧ ॥੧॥
je gun hovan. taa pir ravai; naanak. avagun mundh |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਮੁੰਧ = ਇਸਤ੍ਰੀ ॥੧॥
ਮਃ ੧ ॥
mahalaa 1 |
ਸਾਚੁ ਸੀਲ ਸਚੁ ਸੰਜਮੀ; ਸਾ ਪੂਰੀ ਪਰਵਾਰਿ ॥
saach seel sach sanjamee; saa pooree paravaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਸਾ = ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ। ਪਰਵਾਰਿ = ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ।
ਨਾਨਕ ਅਹਿਨਿਸਿ ਸਦਾ ਭਲੀ; ਪਿਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਪਿਆਰਿ ॥੨॥
naanak ahinis sadaa bhalee; pir kai het piaar |2|
ਪਦ ਅਰਥ ਅਹਿ = ਦਿਨ। ਨਿਸਿ = ਰਾਤ। ਹੇਤਿ = ਹਿਤ ਵਿਚ। ਪਿਆਰਿ = ਪਿਆਰ ਵਿਚ ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਆਪਣਾ ਆਪੁ ਪਛਾਣਿਆ; ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਪਾਇਆ ॥
aapanaa aap pachhaaniaa; naam nidhaan paaeaa |
ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਆਪਣੀ; ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥
kirapaa kar kai aapanee; gur sabad milaaeaa |
ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਿਰਮਲੀ; ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਆਇਆ ॥
gur kee baanee niramalee; har ras peeaeaa |
ਹਰਿ ਰਸੁ ਜਿਨੀ ਚਾਖਿਆ; ਅਨ ਰਸ ਠਾਕਿ ਰਹਾਇਆ ॥
har ras jinee chaakhiaa; an ras tthaak rahaaeaa |
ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀ. ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਏ; ਫਿਰਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਗਵਾਇਆ ॥੫॥
har ras pee. sadaa tripat bhe; fir trisanaa bhukh gavaaeaa |5|
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |
ਪਿਰ ਖੁਸੀਏ. ਧਨ ਰਾਵੀਏ; ਧਨ ਉਰਿ ਨਾਮੁ ਸੀਗਾਰੁ ॥
pir khusee. dhan raavee; dhan ur naam seegaar |
ਪਦ ਅਰਥ ਉਰਿ = ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ। ਖੁਸੀਏ = ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ।
ਨਾਨਕ ਧਨ ਆਗੈ ਖੜੀ; ਸੋਭਾਵੰਤੀ ਨਾਰਿ ॥੧॥
naanak dhan aagai kharree; sobhaavantee naar |1|
ਪਦ ਅਰਥ ਧਨ = ਜੀਵ-ਇਸਤ੍ਰੀ ॥੧॥
ਮਃ ੧ ॥
mahalaa 1 |
ਸਸੁਰੈ ਪੇਈਐ ਕੰਤ ਕੀ; ਕੰਤੁ ਅਗੰਮੁ ਅਥਾਹੁ ॥
sasurai peeeai kant kee; kant agam athaahu |
ਨਾਨਕ ਧੰਨੁ ਸੋੁਹਾਗਣੀ; ਜੋ ਭਾਵਹਿ ਵੇਪਰਵਾਹ ॥੨॥
naanak dhan suohaaganee; jo bhaaveh veparavaah |2|
ਪਦ ਅਰਥ {ਨੋਟ: ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਨੰ: ੩੨ ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ; ਪਰ ਕਈ ਥਾਈਂ ਫ਼ਰਕ ਹਨ, ਪਾਂਠਕ-ਜਨ ਆਪ ਟਾਕਰਾ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈਣ}। ਸਹਾਗਣੀ = {ਏਥੇ 'ਸ' ਦੇ ਨਾਲ (ੁ) ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਲ਼ਫ਼ਜ਼ 'ਸੋਹਾਗਣੀ' ਹੈ} ॥੨॥
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਤਖਤਿ ਰਾਜਾ ਸੋ ਬਹੈ; ਜਿ ਤਖਤੈ ਲਾਇਕ ਹੋਈ ॥
takhat raajaa so bahai; ji takhatai laaeik hoee |
ਪਦ ਅਰਥ ਤਖਤਿ = ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ।
ਜਿਨੀ ਸਚੁ ਪਛਾਣਿਆ; ਸਚੁ ਰਾਜੇ ਸੇਈ ॥
jinee sach pachhaaniaa; sach raaje seee |
ਏਹਿ ਭੂਪਤਿ ਰਾਜੇ. ਨ ਆਖੀਅਹਿ; ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਹੋਈ ॥
ehi bhoopat raaje. na aakheeeh; doojai bhaae dukh hoee |
ਪਦ ਅਰਥ ਭੂਪਤਿ = {ਭੂ = ਧਰਤੀ। ਪਤਿ = ਮਾਲਕ} ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ। ਦੂਜੈ ਭਾਇ = ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ।
ਕੀਤਾ ਕਿਆ ਸਾਲਾਹੀਐ; ਜਿਸੁ ਜਾਦੇ ਬਿਲਮ. ਨ ਹੋਈ ॥
keetaa kiaa saalaaheeai; jis jaade bilam. na hoee |
ਪਦ ਅਰਥ ਕੀਤਾ = ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ। ਬਿਲਮ = ਚਿਰ, ਦੇਰ।
ਨਿਹਚਲੁ ਸਚਾ ਏਕੁ ਹੈ; ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ. ਸੁ ਨਿਹਚਲੁ ਹੋਈ ॥੬॥
nihachal sachaa ek hai; guramukh boojhai. su nihachal hoee |6|
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |
ਸਭਨਾ ਕਾ ਪਿਰੁ ਏਕੁ ਹੈ; ਪਿਰ ਬਿਨੁ. ਖਾਲੀ ਨਾਹਿ ॥
sabhanaa kaa pir ek hai; pir bin. khaalee naeh |
ਨਾਨਕ ਸੇ ਸੋਹਾਗਣੀ; ਜਿ ਸਤਿਗੁਰ ਮਾਹਿ ਸਮਾਹਿ ॥੧॥
naanak se sohaaganee; ji satigur maeh samaeh |1|
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |
ਮਨ ਕੇ ਅਧਿਕ ਤਰੰਗ; ਕਿਉ ਦਰਿ ਸਾਹਿਬ ਛੁਟੀਐ ॥
man ke adhik tarang; kiau dar saahib chhutteeai |
ਜੇ ਰਾਚੈ ਸਚ ਰੰਗਿ; ਗੂੜੈ ਰੰਗਿ ਅਪਾਰ ਕੈ ॥
je raachai sach rang; goorrai rang apaar kai |
ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਛੁਟੀਐ; ਜੇ ਚਿਤੁ ਲਗੈ ਸਚਿ ॥੨॥
naanak gur parasaadee chhutteeai; je chit lagai sach |2|
ਪਉੜੀ ॥
paurree |
ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲੁ ਹੈ; ਕਿਉ ਕੀਮਤਿ ਕੀਜੈ ॥
har kaa naam amol hai; kiau keemat keejai |
ਪਦ ਅਰਥ ਕਿਉ...ਕੀਜੈ = ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਲ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ? ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, 'ਨਾਮ' ਦੇ ਸਾਵੇਂ ਮੁੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।